Όταν η Lotus έμεινε ορφανή: ο Graham Hill σηκώνει το βάρος και τον τίτλο του 1968

Την 1η Ιανουαρίου 1968, στο Kyalami της Νότιας Αφρικής, η Lotus έμοιαζε ανίκητη. Ο Jim Clark κέρδισε το πρώτο Grand Prix της χρονιάς με τη Lotus 49 και πίσω του τερμάτισε ο συμπαίκτης του, Graham Hill. Ο Σκωτσέζος ήταν ο κορυφαίος οδηγός του κόσμου, η ομάδα είχε το ταχύτερο αυτοκίνητο και τον πιο σύγχρονο κινητήρα. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι εκείνη θα ήταν η τελευταία του νίκη στο παγκόσμιο πρωτάθλημα.

Τρεις μήνες αργότερα, ο Clark ήταν νεκρός. Και η ομάδα που έμεινε πίσω, συντετριμμένη, χωρίς τον ηγέτη της, βρήκε στήριγμα σε έναν άνθρωπο που κανείς δεν θεωρούσε πια φαβορί. Ο Graham Hill, πρωταθλητής του 1962 με την BRM, είχε ήδη μια μακρά καριέρα πίσω του. Στο τέλος της χρονιάς θα ήταν ξανά στην κορυφή του κόσμου.

Η άνοιξη του πένθους

Στις 7 Απριλίου 1968, ο Clark έτρεχε σε έναν αγώνα Formula 2 στο Hockenheim, στη Δυτική Γερμανία, έναν αγώνα χωρίς βαθμούς για το παγκόσμιο πρωτάθλημα. Το αυτοκίνητό του βγήκε από την πίστα και χτύπησε σε δέντρα. Ο διπλός παγκόσμιος πρωταθλητής σκοτώθηκε ακαριαία. Η είδηση συγκλόνισε όλο τον κόσμο του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Αν ο καλύτερος όλων μπορούσε να χαθεί έτσι, τότε κανείς δεν ήταν ασφαλής.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, η Lotus δέχτηκε δεύτερο χτύπημα. Ο Mike Spence σκοτώθηκε σε δοκιμαστικά στην Indianapolis, οδηγώντας ένα από τα αυτοκίνητα με αεριοστρόβιλο που είχε φτιάξει η Lotus για τον θρυλικό αμερικανικό αγώνα. Ο Colin Chapman, ο ιδρυτής και ψυχή της ομάδας, ήταν διαλυμένος και για ένα διάστημα αποσύρθηκε από την πρώτη γραμμή.

Σε αυτό το κενό, ο Hill έκανε κάτι που δεν περιγράφεται σε κανέναν πίνακα αποτελεσμάτων. Ανέλαβε τον ρόλο του ηγέτη μιας ομάδας σε πένθος. Ήταν ο έμπειρος, ο ψύχραιμος, εκείνος που μπορούσε να κρατήσει τους μηχανικούς στη δουλειά και να δείξει ότι η Lotus εξακολουθούσε να υπάρχει.

Ήταν ένας ρόλος που του ταίριαζε, γιατί η δική του διαδρομή δεν είχε τίποτα το εύκολο. Ο Hill δεν μεγάλωσε μέσα στα αυτοκίνητα. Στα νιάτα του ήταν κωπηλάτης στο London Rowing Club, και τα σήματα του συλλόγου, οι κάθετες ρίγες που συμβόλιζαν κουπιά, θα στόλιζαν αργότερα το κράνος του. Το μικρόβιο των αγώνων το κόλλησε το 1953, όταν έκανε μερικούς γύρους με ένα μονοθέσιο Formula 3 στο Brands Hatch.

Από εκεί και πέρα, έκανε ό,τι χρειαζόταν για να μείνει κοντά στις πίστες. Δούλεψε ως μηχανικός, γνώρισε τον Chapman και έπιασε δουλειά στη Lotus, αρχικά με το μεροκάματο. Με επιμονή κατάφερε να περάσει από το συνεργείο στο κόκπιτ και το 1958 έκανε το ντεμπούτο του στη Formula 1 με την ομάδα. Αργότερα μετακόμισε στη BRM, με την οποία κατέκτησε τον τίτλο του 1962. Το 1966 κέρδισε και το Indianapolis 500. Και το 1967 επέστρεψε στη Lotus, για να οδηγήσει δίπλα στον Clark, που τότε βρισκόταν στο απόγειο της καριέρας του.

Τώρα ο Clark δεν υπήρχε πια, και ο άνθρωπος που κάποτε δούλευε στα συνεργεία της Lotus ήταν εκείνος που έπρεπε να την κρατήσει όρθια.

Jarama και Μονακό: η απάντηση

Ο πρώτος αγώνας του πρωταθλήματος μετά τον θάνατο του Clark ήταν το Grand Prix Ισπανίας, στην πίστα της Jarama, στις 12 Μαΐου. Η Lotus εμφανίστηκε εκεί με μια εικόνα που άλλαζε τη Formula 1: τα αυτοκίνητα δεν είχαν πια τα παραδοσιακά βρετανικά χρώματα αλλά τα χρώματα του χορηγού της, της μάρκας τσιγάρων Gold Leaf. Η εποχή της εμπορικής χορηγίας στα μονοθέσια είχε μόλις ξεκινήσει. Ο Hill ήταν ουσιαστικά η μόνη ελπίδα της ομάδας εκείνο το Σαββατοκύριακο, και κέρδισε.

Δύο εβδομάδες αργότερα, στο Μονακό, κέρδισε ξανά, ξεκινώντας από την pole position. Ήταν η τέταρτη νίκη του στους δρόμους του Πριγκιπάτου, μια πίστα που είχε γίνει σχεδόν δική του. Με δύο συνεχόμενες νίκες, η Lotus είχε ξαναβρεί τον δρόμο της. Η 49 εξελισσόταν σε έκδοση 49B και, μέσα στη χρονιά, απέκτησε τις πρώτες αεροτομές. Το 1968 ήταν η χρονιά που οι πτέρυγες εμφανίστηκαν στη Formula 1, και ο Chapman ήταν από τους πρωτοπόρους.

Ένα καλοκαίρι γεμάτο νικητές και τραγωδίες

Από εκεί και πέρα, το πρωτάθλημα έγινε ανοιχτό. Στη Spa, ο Bruce McLaren έδωσε στην ομάδα που έφερε το όνομά του την πρώτη της νίκη. Στη Zandvoort, ο Jackie Stewart κέρδισε με τη Matra, και ο Σκωτσέζος αναδείχθηκε στον μεγάλο αντίπαλο του Hill.

Στη Rouen, στο Grand Prix Γαλλίας, ο νεαρός Jacky Ickx πήρε με τη Ferrari την πρώτη νίκη της καριέρας του σε έναν βρεγμένο αγώνα. Την ίδια μέρα όμως, ο Jo Schlesser σκοτώθηκε στο ντεμπούτο της πειραματικής, αερόψυκτης Honda RA302, ένα αυτοκίνητο που ο John Surtees είχε αρνηθεί να οδηγήσει. Το μονοθέσιο τυλίχτηκε στις φλόγες. Ήταν ακόμη μία απώλεια σε μια χρονιά που είχε ήδη πάρει τον Clark και τον Spence.

Στο Brands Hatch, στο Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας, ο Jo Siffert κέρδισε με μια Lotus 49B της ιδιωτικής ομάδας του Rob Walker, την πρώτη του νίκη στο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Και στις 4 Αυγούστου, στο Nürburgring, ο Stewart έδωσε μία από τις μεγαλύτερες παραστάσεις στην ιστορία του σπορ. Σε βροχή, ομίχλη και νερό που σήκωναν τα αυτοκίνητα, και ενώ ο καρπός του δεν είχε επανέλθει πλήρως από τραυματισμό, κέρδισε με διαφορά άνω των τεσσάρων λεπτών. Δεύτερος, πολύ πίσω, τερμάτισε ο Hill. Ο ίδιος ο Stewart θεωρούσε αργότερα εκείνη τη νίκη την καλύτερη της καριέρας του.

Φθινόπωρο: τρεις μονομάχοι

Η Monza και ο Καναδάς ανήκαν στον Denny Hulme, τον πρωταθλητή του 1967, που είχε μετακομίσει στη McLaren. Με δύο συνεχόμενες νίκες, ο Νεοζηλανδός μπήκε για τα καλά στη διεκδίκηση. Στο Watkins Glen, στο Grand Prix ΗΠΑ, ο Stewart κέρδισε ξανά, με τον Hill δεύτερο και τον Hulme εκτός αγώνα.

Έτσι, το πρωτάθλημα οδηγήθηκε σε έναν τελικό με τρεις διεκδικητές. Πριν από το Μεξικό, ο Hill είχε 39 βαθμούς, ο Stewart 36 και ο Hulme 33. Καθένας από τους τρεις είχε πραγματικές πιθανότητες. Ο Hill είχε το πλεονέκτημα των βαθμών, ο Stewart τη φόρμα των τελευταίων αγώνων και ο Hulme την εμπειρία του πρωταθλητή που ήξερε πώς κερδίζεται ένας τίτλος στο Μεξικό, αφού εκεί είχε κατακτήσει και τον προηγούμενο. Ο τίτλος θα κρινόταν σε έναν αγώνα όπου κανένας δεν μπορούσε να υπολογίζει σε τίποτα λιγότερο από το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Μεξικό: ο τίτλος του επιζώντα

Στις 3 Νοεμβρίου, στην Πόλη του Μεξικού, ο πρώτος που έμεινε εκτός ήταν ο Hulme. Στον 11ο γύρο, η πίσω ανάρτηση της McLaren του έσπασε και το αυτοκίνητο χτύπησε στις μπαριέρες. Ο Stewart έμεινε στη μάχη για αρκετή ώρα και βρέθηκε ακόμη και στην πρώτη θέση, όμως η Matra άρχισε να έχει πρόβλημα στην τροφοδοσία καυσίμου. Ο κινητήρας έχανε, το αυτοκίνητο δεν πήγαινε πια σωστά, και ο Σκωτσέζος έπεσε στην έβδομη θέση, εκτός βαθμών.

Ο Hill δεν έκανε λάθος. Πήρε την πρωτοπορία, την κράτησε και κέρδισε τον αγώνα, την τρίτη του νίκη της χρονιάς. Με 48 βαθμούς κατέκτησε τον δεύτερο παγκόσμιο τίτλο του, έξι χρόνια μετά τον πρώτο. Ο Stewart τερμάτισε δεύτερος στη βαθμολογία με 36 βαθμούς και τρεις νίκες, ο Hulme τρίτος με 33 και δύο νίκες. Η Lotus-Ford, με 62 βαθμούς και πέντε νίκες, κατέκτησε και το πρωτάθλημα κατασκευαστών.

Μια χρονιά που άλλαξε τη Formula 1

Ο τίτλος του 1968 είναι ίσως ο πιο συγκινητικός στην ιστορία της Lotus. Δεν τον κέρδισε ο οδηγός που όλοι περίμεναν, αλλά εκείνος που έμεινε όρθιος όταν όλα κατέρρεαν γύρω του. Ο Hill δεν είχε το φυσικό χάρισμα του Clark. Είχε όμως πείσμα, εμπειρία και την ικανότητα να κρατά μια ομάδα ενωμένη, χαρακτηριστικά που σε εκείνη τη χρονιά μέτρησαν όσο και η ταχύτητα.

Η σεζόν άφησε και ένα βαθύτερο αποτύπωμα. Ήταν η χρονιά της Gold Leaf, που άνοιξε τον δρόμο στις χορηγίες. Ήταν η χρονιά των πτερύγων, που άλλαξαν για πάντα τον τρόπο που σχεδιάζονταν τα μονοθέσια. Και ήταν μια χρονιά πένθους, που έκανε την ασφάλεια ζήτημα που δεν μπορούσε πια να αγνοηθεί. Ο Stewart, ο μεγάλος αντίπαλος του Hill, θα γινόταν τα επόμενα χρόνια η πιο δυνατή φωνή αυτής της αλλαγής.

Για τον Hill, το 1968 ήταν η κορυφή μιας καριέρας που θα συνεχιζόταν για χρόνια ακόμη και θα του χάριζε αργότερα και το «Triple Crown» του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Η πιο ανθρώπινη εικόνα του όμως είναι εκείνη της άνοιξης του 1968: ένας έμπειρος πρωταθλητής που, τη στιγμή που η ομάδα του είχε χάσει τον καλύτερο οδηγό της και έβλεπε τον ιδρυτή της να αποσύρεται στο περιθώριο, φόρεσε το κράνος, πήγε στη Jarama και την οδήγησε πίσω στη νίκη.

Βίντεο

1968Graham Hill