Νίκησε το αφεντικό του με το δικό του αυτοκίνητο: ο Denny Hulme και το 1967

Στις 22 Οκτωβρίου 1967, στην πίστα της Πόλης του Μεξικού, ο Denny Hulme δεν χρειαζόταν να κερδίσει. Χρειαζόταν κάτι πιο δύσκολο για έναν οδηγό αγώνων: να κρατήσει το ένστικτό του υπό έλεγχο. Μπροστά του, ο Jim Clark έφευγε με τη Lotus προς τη νίκη. Πίσω από τον Clark, ο Jack Brabham, ο συμπαίκτης του, ο εργοδότης του και ο μόνος άνθρωπος που μπορούσε ακόμη να του πάρει τον τίτλο, έκανε ό,τι μπορούσε. Ο Hulme έμεινε τρίτος, ήρεμος, χωρίς ρίσκα. Όταν έπεσε η καρό σημαία, ήταν παγκόσμιος πρωταθλητής.

Ήταν μια παράξενη στιγμή για τη Formula 1. Ο νέος πρωταθλητής είχε νικήσει τον άνθρωπο που του είχε δώσει δουλειά, με αυτοκίνητο που έφερε το όνομα εκείνου. Και το είχε κάνει χωρίς να ξεκινήσει ούτε μία φορά από την pole position όλη τη χρονιά, κάτι που κανένας πρωταθλητής δεν είχε κάνει πριν από αυτόν.

Από το Motueka στο συνεργείο του Chessington

Ο Denis Clive Hulme γεννήθηκε το 1936 στο Motueka της Νέας Ζηλανδίας. Ο πατέρας του, ο Clive Hulme, ήταν ήρωας πολέμου: είχε τιμηθεί με τον Σταυρό της Βικτώριας, την ύψιστη στρατιωτική διάκριση της Βρετανικής Κοινοπολιτείας, για τη δράση του ως ελεύθερος σκοπευτής στη Μάχη της Κρήτης το 1941. Ο μικρός Denny έμαθε να οδηγεί πολύ νωρίς, στο αγρόκτημα και στα φορτηγά της οικογένειας, και όταν άφησε το σχολείο πήγε να δουλέψει σε συνεργείο.

Με τις οικονομίες του αγόρασε ένα MG TF και άρχισε να τρέχει σε αναβάσεις. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 βρέθηκε στην Ευρώπη, χωρίς χρήματα και χωρίς εγγυήσεις. Για να τα βγάλει πέρα, έπιασε δουλειά ως μηχανικός στο συνεργείο του Jack Brabham στο Chessington, έξω από το Λονδίνο. Εκεί, ανάμεσα σε κλειδιά και λάδια, ξεκίνησε η σχέση που θα καθόριζε την καριέρα του. Σταδιακά ανέβηκε τα σκαλιά της αγωνιστικής πυραμίδας και κατέληξε οδηγός της ομάδας του Brabham στη Formula 1.

Στο paddock τον φώναζαν «the Bear», την Αρκούδα, για την τραχιά του όψη και τον λιγομίλητο, ενίοτε απότομο χαρακτήρα του. Δεν ήταν άνθρωπος των φώτων. Ήταν ένας οδηγός με απίστευτη αντοχή και αίσθηση της μηχανής, κάποιος που ήξερε να φέρνει ένα αυτοκίνητο ως το τέλος.

Η ομάδα του πρωταθλητή

Η Brabham-Repco έμπαινε στο 1967 ως η ομάδα που είχε κατακτήσει τα πάντα την προηγούμενη χρονιά. Ο Jack Brabham είχε κερδίσει τον τρίτο του τίτλο με αυτοκίνητο δικής του κατασκευής, και ο Hulme είχε ολοκληρώσει την πρώτη του πλήρη σεζόν ως αξιόπιστος δεύτερος οδηγός, με βάθρα στη Reims και στο Brands Hatch. Η φιλοσοφία δεν άλλαξε: ελαφριά, απλά μονοθέσια σχεδιασμένα από τον Ron Tauranac, με τον V8 της αυστραλιανής Repco, που δεν ήταν ο ισχυρότερος κινητήρας του grid αλλά ήταν από τους πιο αξιόπιστους.

Η εξέλιξη της χρονιάς ήταν το Brabham BT24, το μονοθέσιο με το οποίο ο Hulme θα κατακτούσε τον τίτλο. Μέσα στη σεζόν, η ομάδα συγκέντρωσε μια σειρά από δεύτερες και τρίτες θέσεις που έκαναν τη διαφορά, ακόμη κι όταν δεν ήταν η ταχύτερη στην πίστα. Γιατί το 1967 ο ταχύτερος συνδυασμός ήταν άλλος, και εμφανίστηκε στη μέση της χρονιάς.

Μονακό: μια νίκη με πένθος

Η σεζόν άνοιξε στις 2 Ιανουαρίου στη Νότια Αφρική, με έκπληξη: νικητής ήταν ο Pedro Rodríguez με την Cooper-Maserati. Ο επόμενος αγώνας έγινε τέσσερις μήνες αργότερα, στο Μονακό, και εκεί ο Hulme πήρε την πρώτη νίκη της καριέρας του στο παγκόσμιο πρωτάθλημα.

Η χαρά του όμως σκεπάστηκε από μια τραγωδία. Ο Lorenzo Bandini, που κυνηγούσε τους πρωτοπόρους με τη Ferrari, χτύπησε στο σικέιν του λιμανιού. Το αυτοκίνητό του αναποδογύρισε και πήρε φωτιά, και ο Ιταλός πέθανε τρεις μέρες αργότερα. Η Formula 1 ζούσε ακόμη σε μια εποχή όπου η φωτιά ήταν ο μεγαλύτερος φόβος κάθε οδηγού, και το Μονακό του 1967 έμεινε στη μνήμη για τον θάνατο του Bandini περισσότερο από τη νίκη του Νεοζηλανδού.

Το αυτοκίνητο που άλλαξε τα πάντα

Στις 4 Ιουνίου, στη Zandvoort, εμφανίστηκε το μονοθέσιο που θα σημάδευε όλη την επόμενη δεκαετία. Η Lotus παρουσίασε τη Lotus 49 του Colin Chapman και του Maurice Philippe, με τον καινούργιο Ford Cosworth DFV, έναν V8 που σχεδίασε ο Keith Duckworth και χρηματοδότησε η Ford, αφού ο Chapman την έπεισε να βάλει τα χρήματα. Ο κινητήρας αποτελούσε δομικό μέρος του πλαισίου: βιδωνόταν πάνω στο μονόκοκ και πάνω του στηρίζονταν η ανάρτηση και το κιβώτιο. Στον πρώτο του αγώνα, ο Jim Clark κέρδισε.

Το μήνυμα ήταν σαφές από τις κατατακτήριες δοκιμές. Ο Graham Hill, συμπαίκτης του Clark, έβαλε τη μία από τις δύο νέες Lotus στην pole position, και την Κυριακή ο Clark ολοκλήρωσε το έργο. Για τη Brabham, που είχε στηρίξει όλη της τη στρατηγική στην αξιοπιστία ενός απλού V8, ήταν η πρώτη προειδοποίηση ότι ο κόσμος γύρω της άλλαζε. Ο Cosworth DFV ήταν ελαφρύς, συμπαγής και πολύ πιο ισχυρός, και η Formula 1 είχε μόλις αποκτήσει τον κινητήρα που θα την όριζε για χρόνια.

Από εκείνη τη στιγμή, η Lotus ήταν το ταχύτερο αυτοκίνητο του grid. Ήταν όμως και εύθραυστη. Βλάβες και ατυχίες ξανά και ξανά στέρησαν από τον Clark βαθμούς που θα μπορούσαν να του δώσουν τον τίτλο. Ο Σκωτσέζος κέρδισε στη Zandvoort, στο Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας, στις ΗΠΑ και στο Μεξικό, τέσσερις νίκες συνολικά, όσες δεν πήρε κανείς άλλος εκείνη τη χρονιά. Στη Monza τα καύσιμα δεν του έφτασαν ως το τέλος, και τη νίκη την πήρε στο νήμα ο John Surtees με τη Honda.

Ανάμεσα σε αυτούς τους αγώνες, οι νίκες μοιράστηκαν. Ο Dan Gurney κέρδισε στη Spa με το δικό του Eagle-Weslake. Ο Jack Brabham πήρε το Grand Prix Γαλλίας και το Grand Prix Καναδά. Και ο Hulme, στις 6 Αυγούστου, κέρδισε το Grand Prix Γερμανίας στο Nürburgring, τη δεύτερη και τελευταία νίκη του της χρονιάς, στην πιο απαιτητική πίστα του ημερολογίου.

Η τέχνη του τερματισμού

Αν η Lotus είχε την ταχύτητα, ο Hulme είχε τη σταθερότητα. Σε όλη τη χρονιά εγκατέλειψε ελάχιστες φορές και μάζευε βαθμούς σε σχεδόν κάθε αγώνα, με μια σειρά από βάθρα πέρα από τις δύο του νίκες. Δεν έκανε επιδείξεις στις κατατακτήριες δοκιμές, δεν έχανε όμως ευκαιρίες την Κυριακή. Ήταν η ίδια συνταγή που είχε φέρει στον Brabham τον τίτλο του 1966: αξιοπιστία πάνω από την απόλυτη ταχύτητα.

Στη Formula 1 εκείνης της εποχής, όπου τα αυτοκίνητα χαλούσαν συχνά και ένας αγώνας μπορούσε να χαθεί από ένα εξάρτημα αξίας λίγων λιρών, αυτή η ιδιότητα είχε τεράστια αξία. Κάθε φορά που η Lotus σταματούσε, ο Hulme ήταν εκεί για να μαζέψει ό,τι έμενε. Κάθε φορά που ο Brabham έπαιρνε μια νίκη, ο Νεοζηλανδός βρισκόταν συνήθως λίγο πιο πίσω, κρατώντας τη διαφορά μικρή. Ήταν ένας τίτλος χτισμένος πέτρα πέτρα, όχι με λάμψη.

Η μάχη μέσα στην ομάδα ήταν ιδιόμορφη. Ο Brabham ήταν ταυτόχρονα αντίπαλος και αφεντικό. Είχε τις ίδιες νίκες με τον Hulme, δύο, και πήγε στον τελευταίο αγώνα με θεωρητικές ελπίδες. Για να τις μετατρέψει σε τίτλο, έπρεπε να κερδίσει και να τερματίσει ο Hulme πολύ πιο πίσω. Ο Clark, παρά τις τέσσερις νίκες του, είχε ήδη μείνει εκτός διεκδίκησης.

Στο Μεξικό, ο Clark έκανε ό,τι έκανε σχεδόν πάντα όταν η Lotus του άντεχε: κέρδισε. Ο Brabham τερμάτισε δεύτερος, όσο ψηλά μπορούσε, αλλά όχι αρκετά. Ο Hulme, τρίτος, είχε την ψυχραιμία να μη ρισκάρει τίποτα.

Η τελική βαθμολογία έγραφε τον Hulme πρώτο με 51 βαθμούς, τον Brabham δεύτερο και τον Clark τρίτο με 41. Τέταρτος ήταν ο Surtees με τη Honda και πέμπτος ο Chris Amon με τη Ferrari, με 20 βαθμούς ο καθένας. Η Brabham-Repco κατέκτησε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά και το πρωτάθλημα κατασκευαστών, μπροστά από τη Lotus-Ford.

Ο μοναδικός Νεοζηλανδός στην κορυφή

Ο Denny Hulme παραμένει μέχρι σήμερα ο μοναδικός Νεοζηλανδός παγκόσμιος πρωταθλητής της Formula 1. Ο τίτλος του ήταν ο πρώτος και ο μοναδικός της καριέρας του, και ήρθε με έναν τρόπο που λέει πολλά για τον άνθρωπο: χωρίς pole position, χωρίς θεατρινισμούς, με δουλειά, σταθερότητα και υπομονή.

Παρά τον θρίαμβο, δεν έμεινε στην ομάδα που τον ανέδειξε. Για το 1968 μετακόμισε στη McLaren, την ομάδα του συμπατριώτη του Bruce McLaren. Η Brabham, από την πλευρά της, θα έβλεπε την κυριαρχία της να τελειώνει, καθώς ξεκινούσε η εποχή του Cosworth DFV.

Το 1967 έμεινε έτσι ως μια χρονιά μετάβασης. Το τέλος μιας σύντομης αλλά λαμπρής περιόδου για τη μικρή ομάδα του Jack Brabham, και η αρχή ενός νέου κεφαλαίου με τη Lotus 49 και τον DFV. Ανάμεσα στα δύο στάθηκε ένας λιγομίλητος Νεοζηλανδός, ο γιος ενός ήρωα της Κρήτης, που κάποτε επισκεύαζε αυτοκίνητα στο συνεργείο του αφεντικού του και στο τέλος τον κέρδισε στο δικό του παιχνίδι.

Βίντεο

1967Denny Hulme