1961: Η Ferrari 156 «Sharknose» και ο πρώτος τίτλος κατασκευαστών του Maranello

Προσθέστε το formula1news.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 η Ferrari έτρεχε ακόμη με τον κινητήρα μπροστά από τον οδηγό. Και όσο οι μικρές βρετανικές ομάδες, η Cooper και η Lotus, κέρδιζαν με ελαφριά αυτοκίνητα που κουβαλούσαν τη μηχανή πίσω από την πλάτη του οδηγού, το Maranello έμοιαζε να μένει ένα βήμα πίσω από την εποχή.

Το 1961 όλα αυτά αντιστράφηκαν. Με ένα κόκκινο μονοθέσιο που η μύτη του θύμιζε καρχαρία, η Ferrari κέρδισε πέντε από τα οκτώ Grand Prix του πρωταθλήματος και πήρε τον πρώτο τίτλο κατασκευαστών της ιστορίας της. Ήταν η χρονιά που η Scuderia βρέθηκε έτοιμη εκεί που οι άλλοι δεν ήταν. Και ήταν, ταυτόχρονα, μια από τις πιο πικρές χρονιές της.

Ο κανονισμός που κανείς στην Αγγλία δεν ήθελε

Η αλλαγή ήρθε από τη διεθνή ομοσπονδία: από το 1961 οι κινητήρες της Formula 1 θα είχαν χωρητικότητα 1,5 λίτρου, αντί για τα 2,5 λίτρα της προηγούμενης περιόδου, και θα ήταν υποχρεωτικά ατμοσφαιρικοί. Ουσιαστικά, η κορυφαία κατηγορία υιοθετούσε τις προδιαγραφές της Formula 2. Η απόφαση είχε στόχο να περιορίσει τις ταχύτητες, αλλά δεν άρεσε σχεδόν σε κανέναν.

Οι βρετανικές ομάδες αντέδρασαν έντονα. Απείλησαν με μποϊκοτάζ και δεν έδωσαν την προσοχή που χρειαζόταν στους νέους κινητήρες. Οι διαμαρτυρίες ξεθύμαναν, ο κανονισμός έμεινε, και όταν ξεκίνησε η σεζόν οι Βρετανοί βρέθηκαν να τρέχουν με τετρακύλινδρους κινητήρες που δεν μπορούσαν να συναγωνιστούν σε ιπποδύναμη.

Στο Maranello η εικόνα ήταν διαφορετική. Η Ferrari είχε ήδη εμπειρία από τη Formula 2 με τον V6 κινητήρα «Dino», τον οποίο είχε δοκιμάσει και το 1960. Όταν ήρθε η ώρα, δεν χρειάστηκε να ξεκινήσει από το μηδέν. Είχε έτοιμη τη βάση. Και είχε έναν μηχανικό που ήξερε τι να κάνει με αυτήν.

Carlo Chiti και η μύτη του καρχαρία

Ο Carlo Chiti, ο επικεφαλής σχεδιαστής της ομάδας, πήρε τον V6 και άλλαξε τη γεωμετρία του. Ο αρχικός κινητήρας είχε γωνία 65 μοιρών ανάμεσα στις δύο σειρές κυλίνδρων. Ο Chiti άνοιξε τη γωνία στις 120 μοίρες. Ο κινητήρας έγινε πιο χαμηλός και πιο ισορροπημένος, το κέντρο βάρους κατέβηκε, και η απόδοση ανέβηκε. Με περίπου 190 ίππους, ο V6 του 1,5 λίτρου ήταν ο πιο δυνατός κινητήρας της σεζόν, με καθαρό προβάδισμα έναντι των βρετανικών τετρακύλινδρων της Coventry Climax.

Γύρω του χτίστηκε το Ferrari 156 F1: ένα σωληνωτό πλαίσιο spaceframe με αλουμινένιο αμάξωμα και, για πρώτη φορά σε επιτυχημένο μονοθέσιο Formula 1 της Ferrari, τον κινητήρα τοποθετημένο πίσω από τον οδηγό. Το Maranello είχε επιτέλους αποδεχτεί την επανάσταση που είχαν ξεκινήσει οι Βρετανοί, και τώρα την έστρεφε εναντίον τους.

Το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο όμως ήταν μπροστά. Δύο οβάλ ανοίγματα αέρα στη μύτη, σαν ρουθούνια, τροφοδοτούσαν το ψυγείο και έδιναν στο αυτοκίνητο τη μορφή που του χάρισε το παρατσούκλι του: «Sharknose», η μύτη του καρχαρία. Λίγα μονοθέσια στην ιστορία έχουν τόσο ξεχωριστό πρόσωπο.

Το 156 ήταν, με τη στενή έννοια, ένα αυτοκίνητο κομμένο και ραμμένο για μία σεζόν. Η δύναμή του ήταν ο κινητήρας. Το πλαίσιο δεν ήταν το πιο εκλεπτυσμένο της εποχής, και αυτό θα φαινόταν από την πρώτη κιόλας μάχη.

Οι οδηγοί και το πρώτο μάθημα στο Monaco

Η Ferrari παρέταξε έναν πυρήνα τριών οδηγών: τον Αμερικανό Phil Hill, τον Γερμανό κόμη Wolfgang von Trips και τον επίσης Αμερικανό Richie Ginther, έναν οδηγό με σπάνια τεχνική αντίληψη. Γύρω τους, κατά περίπτωση, έτρεξαν και άλλοι, ανάμεσά τους ο Βέλγος Olivier Gendebien και ένας νεαρός Ιταλός που λίγοι γνώριζαν, ο Giancarlo Baghetti.

Το πρώτο Grand Prix της χρονιάς, στο Monaco, έδωσε ένα μάθημα ταπεινότητας. Στους στενούς δρόμους του Πριγκιπάτου, όπου η ιπποδύναμη μετράει λιγότερο από την ευστροφία, ο Stirling Moss με ένα ιδιωτικό Lotus-Climax κράτησε πίσω του τις Ferrari και κέρδισε. Τρία 156 τερμάτισαν πίσω του, πιο δυνατά αλλά λιγότερο ευκίνητα. Ήταν η απόδειξη ότι ο καρχαρίας μπορούσε να νικηθεί, αρκεί ο αντίπαλος να ήταν ο Moss και η πίστα να μην άφηνε τον V6 να ανοίξει.

Το καλοκαίρι του κόκκινου καρχαρία

Από εκεί και πέρα, η Ferrari επέβαλε τον ρυθμό της. Στο Grand Prix Ολλανδίας, στο Zandvoort, νίκησε ο von Trips. Στο Grand Prix Βελγίου, στην τεράστια και γρήγορη Spa-Francorchamps, εκεί όπου η ιπποδύναμη έλεγε την τελευταία λέξη, τα 156 έκαναν κάτι που έμεινε στην ιστορία: τερμάτισαν πρώτο, δεύτερο, τρίτο και τέταρτο. Νικητής ο Phil Hill, και πίσω του ο von Trips, ο Ginther και ο Gendebien. Τέσσερις Ferrari στις τέσσερις πρώτες θέσεις: μια εικόνα απόλυτης κυριαρχίας.

Στο Grand Prix Γαλλίας, στη Reims, η ζέστη δοκίμασε τα αυτοκίνητα και τα εργοστασιακά 156 δεν έφτασαν στη νίκη. Τη σημαία τη σήκωσε ο Giancarlo Baghetti, με ένα 156 που είχε ακόμη τον παλαιότερο κινητήρα των 65 μοιρών. Είχε ήδη κερδίσει στη μη βαθμολογούμενη κούρσα των Συρακουσών, στην πρώτη του εμφάνιση με το αυτοκίνητο. Στη Reims, στον πρώτο του αγώνα για το παγκόσμιο πρωτάθλημα, πήρε τη νίκη αφήνοντας πίσω του έμπειρους αντιπάλους και γράφοντας ένα από τα πιο απίθανα ντεμπούτα που έχει δει ποτέ η Formula 1. Ακόμη και ο «αναπληρωματικός» της Ferrari μπορούσε να νικήσει.

Στο Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας, στο Aintree, ο von Trips πήρε τη δεύτερη νίκη του και η Ferrari τη δεύτερη νίκη της μέσα στη βρετανική έδρα των αντιπάλων της. Τέσσερα συνεχόμενα Grand Prix, από το Zandvoort ως το Aintree, είχαν πάει στο Maranello.

Το σερί έσπασε στο Nürburgring. Στο Grand Prix Γερμανίας ο Moss, ξανά με το Lotus, έκανε ό,τι είχε κάνει στο Monaco: κέρδισε σε μια πίστα όπου η οδηγική δεξιοτεχνία μπορούσε να καλύψει τη διαφορά του κινητήρα. Η Lotus-Climax θα τελείωνε τη χρονιά δεύτερη στους κατασκευαστές, με τρεις νίκες. Ήταν ο μόνος πραγματικός αντίπαλος. Αλλά δεν έφτανε.

Monza, 10 Σεπτεμβρίου

Ο τίτλος θα κρινόταν ανάμεσα σε δύο οδηγούς της ίδιας ομάδας. Ο von Trips έφτασε στη Monza, στο Grand Prix Ιταλίας, ως επικεφαλής της βαθμολογίας, με τον Hill να τον κυνηγά. Για την Ferrari, ο αγώνας μπροστά στο κοινό της ήταν η ευκαιρία να κλείσει τη χρονιά θριαμβευτικά.

Νωρίς στον αγώνα, ο von Trips ήρθε σε επαφή με το Lotus του Jim Clark. Η Ferrari του εκτινάχθηκε προς το πλήθος. Ο Γερμανός οδηγός σκοτώθηκε, και μαζί του έχασαν τη ζωή τους θεατές που παρακολουθούσαν πίσω από τον φράχτη. Ήταν μία από τις χειρότερες τραγωδίες στην ιστορία του αθλήματος.

Ο αγώνας συνεχίστηκε. Ο Phil Hill κέρδισε, και με αυτή τη νίκη εξασφάλισε τόσο τον τίτλο των οδηγών όσο και τον τίτλο κατασκευαστών για την Ferrari. Ο Hill έγινε ο πρώτος Αμερικανός παγκόσμιος πρωταθλητής, με 34 βαθμούς, έναν μόλις περισσότερο από τον von Trips, που έμεινε δεύτερος μετά θάνατον με 33. Η Ferrari είχε κατακτήσει όλα όσα μπορούσε να κατακτήσει. Δεν υπήρχε κανείς διάθεση για πανηγυρισμούς.

Στον τελευταίο αγώνα, στο Grand Prix ΗΠΑ, ο Innes Ireland κέρδισε με τη Lotus-Climax, χαρίζοντας στη βρετανική ομάδα την τρίτη της νίκη της χρονιάς. Το πρωτάθλημα όμως είχε ήδη κριθεί στη Monza, με τον τρόπο που κανείς δεν θα ήθελε.

Η επανάσταση του παλατιού και τι ακολούθησε

Ο πρώτος τίτλος κατασκευαστών θα έπρεπε να είναι η αρχή μιας εποχής. Αντί γι’ αυτό, η ομάδα που τον κέρδισε διαλύθηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στα τέλη του 1961, μια σειρά από κορυφαία στελέχη της Ferrari αποχώρησαν σε αυτό που έμεινε γνωστό ως «η επανάσταση του παλατιού». Ανάμεσά τους ο Carlo Chiti, ο δημιουργός του 156, ο αθλητικός διευθυντής Romolo Tavoni και ο μηχανικός Giotto Bizzarrini. Οι ακριβείς λόγοι της ρήξης δεν έχουν ξεκαθαρίσει ποτέ πλήρως. Αρκετοί από αυτούς ίδρυσαν στη συνέχεια τη δική τους εταιρεία, την ATS, με φιλοδοξίες στη Formula 1 που δεν ευοδώθηκαν.

Χωρίς τους ανθρώπους που το δημιούργησαν, και απέναντι σε βρετανικές ομάδες που είχαν πια χρόνο να καλύψουν τη διαφορά, το 156 έχασε την υπεροχή του. Το 1962 δεν κέρδισε κανέναν αγώνα. Ο καρχαρίας που είχε σαρώσει έναν χρόνο νωρίτερα αποδείχτηκε αυτοκίνητο μίας σεζόν.

Και η Ferrari, πιστή σε μια πολιτική της εποχής, δεν κράτησε κανένα. Όλα τα αυθεντικά πλαίσια καταστράφηκαν. Σήμερα το «Sharknose» ζει μόνο μέσα από αντίγραφα, φωτογραφίες και αναμνήσεις, ένα από τα πιο διάσημα μονοθέσια της ιστορίας που δεν υπάρχει πια.

Ο τίτλος του 1961 όμως έμεινε. Ήταν ο πρώτος από τους δεκαέξι τίτλους κατασκευαστών που η Ferrari θα μάζευε μέχρι το 2008, και ο επόμενος θα ερχόταν σύντομα, το 1964. Από τον καρχαρία της Spa ως τις κόκκινες εποχές του Lauda και του Schumacher, η γενεαλογία ξεκινά από εκεί: από ένα καλοκαίρι που η Ferrari ήταν η μόνη ομάδα έτοιμη για το μέλλον, και από μια Κυριακή στη Monza που της θύμισε το τίμημα της νίκης.

1961Ferrari