Μετάβαση στο περιεχόμενο
Επόμενο Grand Prix Λας Βέγκας Κυρ 22 Νοε · 06:00
Stories

1968: Η Lotus-Ford, τα χρώματα της Gold Leaf και ο τίτλος της χρονιάς που χάθηκε ο Clark

Η ομάδα του Colin Chapman έχασε τον Jim Clark τον Απρίλιο, έβαψε τα αυτοκίνητά της στα χρώματα χορηγού, έβαλε τα πρώτα πτερύγια και κέρδισε τον τρίτο της τίτλο κατασκευαστών.

Lotus 49
Φωτογραφία: Lothar Spurzem / CC BY-SA 2.0 de
Προσθέστε το formula1news.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Την Πρωτοχρονιά του 1968, στη ζέστη του νοτιοαφρικανικού καλοκαιριού, η Lotus έμοιαζε ανίκητη. Ο Jim Clark κέρδισε το Grand Prix Νότιας Αφρικής με το Lotus 49 και τον Ford-Cosworth V8 πίσω από την πλάτη του, και όλοι στο paddock έκαναν τον ίδιο λογαριασμό: η ομάδα του Colin Chapman είχε τον καλύτερο οδηγό του κόσμου, τον πιο σύγχρονο κινητήρα και ένα αυτοκίνητο που ήδη ήξερε να νικά. Ο τίτλος έμοιαζε θέμα χρόνου.

Ήταν, τελικά. Στο τέλος της χρονιάς η Lotus-Ford είχε 62 βαθμούς, πέντε νίκες και τον τρίτο τίτλο κατασκευαστών της ιστορίας της. Όμως ο δρόμος ως εκεί δεν είχε καμία σχέση με όσα φαντάζονταν τον Ιανουάριο. Ήταν μια σεζόν πένθους, αυτοσχεδιασμού και τεχνικών πειραμάτων, που άλλαξε για πάντα την όψη και την οικονομία της Formula 1.

Ένα αυτοκίνητο φτιαγμένο γύρω από έναν κινητήρα

Για να καταλάβει κανείς το 1968, πρέπει να γυρίσει έναν χρόνο πίσω. Όταν η Formula 1 πέρασε στους κινητήρες των 3 λίτρων, ο Chapman δεν είχε έτοιμη μονάδα που να τον ικανοποιεί. Η λύση ήρθε από μια συμμαχία: έπεισε τη Ford να χρηματοδοτήσει έναν ολοκαίνουργιο V8 που θα σχεδίαζε ο Keith Duckworth στην Cosworth. Έτσι γεννήθηκε ο DFV, ο κινητήρας που θα κυριαρχούσε στο σπορ για πάνω από μία δεκαετία.

Γύρω του ο Chapman και ο Maurice Philippe έστησαν το Lotus 49. Η μεγάλη ιδέα ήταν ο κινητήρας να μην κάθεται απλώς μέσα στο πλαίσιο, αλλά να αποτελεί κομμάτι του: βιδωνόταν στο πίσω μέρος του μονοκόκ, και πάνω του στηρίζονταν το κιβώτιο και η πίσω ανάρτηση. Λιγότερο βάρος, περισσότερη ακαμψία, ένα αυτοκίνητο λιτό σαν σχέδιο σε χαρτί. Στο ντεμπούτο του, στο Grand Prix Ολλανδίας του 1967 στο Zandvoort, ο Clark νίκησε με την πρώτη.

Η συμφωνία είχε όμως έναν όρο που θα έπαιζε ρόλο στο 1968: η Lotus θα είχε τον DFV αποκλειστικά μόνο για έναν χρόνο. Από τη νέα σεζόν ο κινητήρας θα πουλιόταν και σε άλλους. Πράγματι, το 1968 τον είχαν πλέον και η McLaren και η Matra. Η ματιά στη λίστα των νικητών λέει όλη την ιστορία: από τα 12 Grand Prix της χρονιάς, τα 11 κερδήθηκαν από αυτοκίνητα με κινητήρα Ford. Μόνο η Ferrari του Jacky Ickx στη Γαλλία έσπασε το μονοπώλιο. Η Lotus δεν θα πάλευε πια μόνο με το προβάδισμα του κινητήρα της, αλλά με το σασί, την εξέλιξη και τους ανθρώπους της.

Graham Hill
Φωτογραφία: Anefo / CC0

Κόκκινο, χρυσό και λευκό: η Formula 1 αλλάζει χρώματα

Το 1968 ήταν και η χρονιά που η Formula 1 άνοιξε τις πόρτες στις διαφημίσεις. Μέχρι τότε τα αυτοκίνητα έτρεχαν με τα εθνικά τους χρώματα, το πράσινο για τους Βρετανούς, το κόκκινο για τους Ιταλούς. Όταν η FIA επέτρεψε την πλήρη χορηγία, ο Chapman δεν έχασε χρόνο. Συμφώνησε με την καπνοβιομηχανία John Player και τα πράσινα Lotus έγιναν κόκκινα, χρυσά και λευκά, με το σήμα του τσιγάρου Gold Leaf.

Τα νέα χρώματα εμφανίστηκαν πρώτα στο Tasman Series, στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, στις αρχές της χρονιάς. Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα μπήκαν στο Grand Prix Ισπανίας τον Μάιο. Η Lotus δεν ήταν η πρώτη που έβαψε αυτοκίνητο στα χρώματα χορηγού: την είχε προλάβει η ιδιωτική Team Gunston με μια Brabham στο Grand Prix Νότιας Αφρικής. Ήταν όμως η πρώτη εργοστασιακή ομάδα που το έκανε, και αυτό μετρούσε. Από εκείνη τη στιγμή, το χρήμα των χορηγών θα γινόταν το οξυγόνο της Formula 1, και η εικόνα του «Gold Leaf Team Lotus» έμεινε ως η αφετηρία μιας νέας εποχής.

Απρίλιος και Μάιος: η ομάδα χάνει τον ήλιο της

Στις 7 Απριλίου 1968 ο Jim Clark έτρεχε σε έναν αγώνα που δεν μετρούσε για τίποτα σημαντικό: τον Deutschland Trophäe της Formula 2 στην πίστα του Hockenheim, με ένα Lotus 48. Σε ένα γρήγορο τμήμα μέσα στο δάσος, το αυτοκίνητό του βγήκε από τον δρόμο και καρφώθηκε στα δέντρα. Ο Clark σκοτώθηκε. Η πιθανότερη εξήγηση που δόθηκε ήταν ένα πίσω λάστιχο που έχανε αέρα, όμως η ακριβής αιτία δεν ξεκαθαρίστηκε ποτέ πλήρως.

Για τη Lotus δεν ήταν απλώς η απώλεια του πρώτου οδηγού. Ο Clark ήταν η ψυχή της ομάδας, ο δικός της δίδυμος με τον Chapman, ο άνθρωπος με τον οποίο είχε κερδίσει τους τίτλους του 1963 και του 1965. Η νίκη του στην Kyalami την Πρωτοχρονιά έμελλε να είναι η τελευταία του στη Formula 1.

Το σοκ δεν είχε καν καταλαγιάσει όταν ήρθε δεύτερο χτύπημα. Ο Chapman κάλεσε τον Mike Spence να πάρει τη θέση του Clark στο πρόγραμμα του Indianapolis 500 με το επαναστατικό Lotus 56, ένα αυτοκίνητο με κινητήρα τουρμπίνας. Στις 7 Μαΐου, ακριβώς έναν μήνα μετά το Hockenheim, ο Spence τράκαρε στις δοκιμές και πέθανε από τα τραύματά του λίγες ώρες αργότερα στο νοσοκομείο. Μέσα σε τριάντα μέρες, η Lotus είχε χάσει δύο οδηγούς.

Ο Graham Hill σηκώνει την ομάδα στους ώμους

Πέντε μέρες μετά τον θάνατο του Spence, η Lotus πήγε στη Jarama για το Grand Prix Ισπανίας με ένα μόνο αυτοκίνητο. Το δεύτερο, που προοριζόταν για τον νεαρό Jackie Oliver, δεν είχε προλάβει να ετοιμαστεί. Όλο το βάρος έπεσε στον Graham Hill, τον έμπειρο Άγγλο που ήταν ο δεύτερος πόλος της ομάδας δίπλα στον Clark. Ο Hill νίκησε, για πρώτη φορά σε αγώνα πρωταθλήματος από το 1965, και πήρε την πρωτοπορία στη βαθμολογία. Δεν ήταν απλώς μια νίκη. Ήταν η απόδειξη ότι η ομάδα μπορούσε να σταθεί όρθια.

Δύο εβδομάδες αργότερα, στο Μονακό, ο Hill κέρδισε ξανά. Αυτή τη φορά οδηγούσε το εξελιγμένο Lotus 49B, και το αυτοκίνητο είχε κάτι που κανείς δεν είχε δει μέχρι τότε σε μονοθέσιο της Lotus: μικρά πτερύγια στη μύτη και ανασηκωμένο πίσω κάλυμμα κινητήρα που λειτουργούσε σαν αεροτομή. Η Formula 1 ανακάλυπτε την αεροδυναμική κάθετη δύναμη.

Στο Spa, στο αμέσως επόμενο Grand Prix, η Ferrari και η Brabham εμφανίστηκαν με ψηλές αεροτομές πάνω σε στηρίγματα, και η Lotus απάντησε σύντομα με τη δική της ψηλή πτέρυγα. Μέσα σε λίγους μήνες τα αυτοκίνητα έμοιαζαν με πειραματικά αεροπλάνα. Οι εύθραυστες αυτές κατασκευές θα προκαλούσαν αργότερα επικίνδυνα ατυχήματα και θα απαγορεύονταν, αλλά το 1968 ήταν η χρονιά που ο αέρας έγινε όπλο.

Ένα καλοκαίρι γεμάτο αντιπάλους

Μετά το Μονακό η σεζόν άνοιξε. Ο Bruce McLaren έδωσε στη δική του ομάδα την πρώτη της νίκη στο Βέλγιο. Ο Jackie Stewart με τη Matra κέρδισε στην Ολλανδία και αργότερα στη Γερμανία. Ο Jacky Ickx νίκησε στη Γαλλία με τη Ferrari, ο Denny Hulme πήρε Ιταλία και Καναδά με τη McLaren. Η Lotus δεν ήταν πια μόνη στην κορυφή.

Ο Jackie Oliver έμαθε τη Formula 1 με τον σκληρότερο τρόπο. Στις δοκιμές του Grand Prix Γαλλίας στη Rouen κατέστρεψε το αυτοκίνητό του σε σφοδρό ατύχημα και δεν μπόρεσε να ξεκινήσει. Στο Brands Hatch όμως, στο Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας, ο ίδιος οδηγός βρέθηκε στην πρωτοπορία μπροστά στο κοινό του, πριν μια μηχανική βλάβη τον βγάλει από τον αγώνα.

Εκείνη τη μέρα, ωστόσο, η Lotus κέρδισε ούτως ή άλλως. Ο νικητής ήταν ο Ελβετός Jo Siffert, όχι με το εργοστασιακό αυτοκίνητο αλλά με ένα Lotus 49B της ιδιωτικής ομάδας του Rob Walker. Ήταν η πρώτη του νίκη στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα και η τελευταία της ιστορικής ομάδας του Walker. Επειδή τότε οι βαθμοί κατασκευαστών μετρούσαν για τη μάρκα του αυτοκινήτου και όχι για όποιον το δήλωνε, η νίκη αυτή γράφτηκε στον λογαριασμό της Lotus-Ford. Ήταν η μία από τις πέντε νίκες του τίτλου.

Μεξικό: ο τελικός με τρεις μονομάχους

Η σεζόν έφτασε στον τελευταίο της αγώνα, στο Grand Prix Μεξικού στις 3 Νοεμβρίου, με τρεις διεκδικητές για τον τίτλο οδηγών. Ο Hill είχε 39 βαθμούς, ο Stewart 36 και ο Hulme 33. Για τη Lotus διακυβευόταν και ο τίτλος κατασκευαστών, με τη McLaren και τη Matra να ακολουθούν.

Ο αγώνας κρίθηκε γρήγορα. Ο Hulme έμεινε εκτός από νωρίς, όταν ένα πρόβλημα στην πίσω ανάρτηση της McLaren του τον έστειλε εκτός πίστας. Ο Stewart ήταν στο κυνήγι, όμως η Matra του άρχισε να παρουσιάζει πρόβλημα στον κινητήρα και εκείνος έπεσε μέχρι την έβδομη θέση, έξω από τους βαθμούς. Ο Hill πέρασε πρώτος τη γραμμή τερματισμού και κατέκτησε τον δεύτερο προσωπικό του τίτλο, μετά από εκείνον του 1962 με τη BRM.

Η εικόνα ολοκληρώθηκε με τον Jackie Oliver στην τρίτη θέση, το πρώτο και μοναδικό του βάθρο εκείνη τη χρονιά, πίσω από τον Bruce McLaren. Δύο Lotus στο βάθρο στον τελευταίο αγώνα: ο τίτλος κατασκευαστών έκλεισε με 62 βαθμούς για τη Lotus-Ford, μπροστά από τη McLaren-Ford με 49 και τη Matra-Ford με 45.

Τι σήμανε ο τρίτος τίτλος

Ο τίτλος του 1968 ήταν ο τρίτος της Lotus, μετά από εκείνους του 1963 και του 1965 που είχαν τη σφραγίδα του Clark. Αυτός ήταν διαφορετικός. Δεν τον κέρδισε μια ομάδα που κυριαρχούσε άνετα, αλλά μια ομάδα που αναγκάστηκε να ξαναχτίσει τον εαυτό της μέσα στη χρονιά, με έναν οδηγό που ανέλαβε ρόλο αρχηγού, έναν πρωτάρη που μάθαινε, και μια ιδιωτική ομάδα που πρόσθεσε την πιο ρομαντική νίκη της σεζόν.

Ήταν επίσης η χρονιά που η Lotus έδειξε τον δρόμο στους υπόλοιπους σε δύο μέτωπα που θα καθόριζαν τις επόμενες δεκαετίες: τη χορηγία, με τα χρώματα της Gold Leaf, και την αεροδυναμική, με τα πρώτα πτερύγια του 49B. Η Formula 1 που βγήκε από το 1968 ήταν πιο πλούσια, πιο γρήγορη και πιο τεχνολογική από εκείνη που είχε μπει.

Η ομάδα του Chapman θα πρόσθετε ακόμη τέσσερις τίτλους κατασκευαστών, το 1970, το 1972, το 1973 και το 1978. Κανένας όμως δεν κουβαλά το βάρος του 1968: τον τίτλο που κατακτήθηκε τη χρονιά που η Lotus έχασε τον Jim Clark.

Η σεζόν 1968 σε αριθμούς

12Grand Prix
5Νίκες Lotus-Ford
62Πόντοι
3οςΤίτλος της
# Ομάδα Νίκες Πόντοι
1 Lotus-Ford 5 62
2 McLaren-Ford 3 49
3 Matra-Ford 3 45
4 Ferrari 1 32
5 BRM 0 28

Οι νίκες

  • Grand Prix Νότιας Αφρικής · 1 Ιανουαρίου · Jim Clark
  • Grand Prix Ισπανίας · 12 Μαΐου · Graham Hill
  • Grand Prix Μονακό · 26 Μαΐου · Graham Hill
  • Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας · 20 Ιουλίου · Jo Siffert
  • Grand Prix Μεξικού · 3 Νοεμβρίου · Graham Hill

Στατιστικά: Jolpica-F1 (Ergast).

Βίντεο

Κοινοποίηση

Διάβασε επίσης

TotalSports Media Group ΜΕΛΟΣ ΤΟΥTOTALSPORTS MEDIA GROUPSports stories. Bigger together