Μετάβαση στο περιεχόμενο
Επόμενο Grand Prix Λας Βέγκας Κυρ 22 Νοε · 06:00
Stories

1969: Η Matra-Ford, το γαλλικό MS80 και ο τίτλος μιας ομάδας από ένα αγγλικό υπόστεγο

Ένα σασί από τη Γαλλία, ένας κινητήρας από την Αγγλία και η ιδιωτική ομάδα του Ken Tyrrell. Το 1969 η Matra κατέκτησε τον μοναδικό τίτλο κατασκευαστών της ιστορίας της με έξι νίκες σε έντεκα αγώνες.

Matra MS80
Φωτογραφία: Lothar Spurzem / CC BY-SA 2.0 de
Προσθέστε το formula1news.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Στη μύτη του αυτοκινήτου υπήρχε ένα γαλλικό όνομα, το σασί είχε γεννηθεί σε εργοστάσιο μιας εταιρείας αεροδιαστημικής, ο κινητήρας ήταν βρετανικός και την ομάδα τη διοικούσε ένας Άγγλος που είχε ξεκινήσει από τις μικρές κατηγορίες. Πάνω στο τιμόνι, ένας Σκωτσέζος που μόλις είχε αρχίσει να μιλά για ασφάλεια σε έναν κόσμο που μετρούσε τους νεκρούς του κάθε χρόνο. Το 1969 όλα αυτά τα κομμάτια ταίριαξαν τόσο τέλεια, που η Formula 1 δεν είχε τίποτα να απαντήσει.

Η Matra-Ford τελείωσε τη σεζόν με 66 βαθμούς στο Κύπελλο Κατασκευαστών και 6 νίκες σε 11 αγώνες, μπροστά από τη Brabham-Ford (51), τη Lotus-Ford (47) και τη McLaren-Ford (38). Ήταν ο πρώτος και μοναδικός τίτλος κατασκευαστών της Matra. Και ήταν, ταυτόχρονα, ένας από τους πιο παράξενους τίτλους της ιστορίας: τον κέρδισε ένα γαλλικό αυτοκίνητο που το έτρεχε μια βρετανική ιδιωτική ομάδα.

Μια εταιρεία πυραύλων που ήθελε να κερδίσει στις πίστες

Η Matra δεν ξεκίνησε από τα αυτοκίνητα. Το όνομά της, ακρωνύμιο του Mécanique Aviation Traction, πρόδιδε τις ρίζες της: αεροπλάνα, όπλα, δορυφόροι. Στη δεκαετία του 1960 έστησε ένα τμήμα αυτοκινήτων. Η είσοδος στους αγώνες είχε έναν στόχο που ξεπερνούσε το μάρκετινγκ: να επιστρέψει η Γαλλία στην κορυφή του μηχανοκίνητου αθλητισμού.

Αυτός ο στόχος είχε μια λογική συνέπεια. Η Matra ήθελε να κερδίσει με δικό της, γαλλικό κινητήρα, και ετοίμαζε έναν V12. Μέχρι να είναι έτοιμος, όμως, έπρεπε να συμβιβαστεί. Ο συμβιβασμός λεγόταν Ford Cosworth DFV, ο V8 που είχε αλλάξει τα δεδομένα από το 1967 και που από το 1968 ήταν διαθέσιμος σε όποιον μπορούσε να τον αγοράσει.

Ο κρίκος που ένωσε τους Γάλλους με τον βρετανικό κινητήρα ήταν ο Ken Tyrrell. Ο Tyrrell είχε συνεργαστεί με τη Matra στη Formula 2 και το 1968, με τη στήριξη της Elf και της Ford, ανέβηκε στη Formula 1 ως επικεφαλής της Matra International, μιας κοινής επιχείρησης ανάμεσα στη δική του ιδιωτική ομάδα και τον γαλλικό κατασκευαστή. Με το Matra MS10 ο Jackie Stewart κέρδισε αγώνες εκείνη τη χρονιά και έδειξε ότι ο συνδυασμός είχε μέλλον.

Για το 1969 η Matra πήρε μια απόφαση που αποδείχθηκε καθοριστική: δεν θα κατέβαζε δική της εργοστασιακή ομάδα στο πρωτάθλημα. Όλο το βάρος έπεσε στην ομάδα του Tyrrell, που κράτησε τον Stewart και πήρε δίπλα του τον Γάλλο Jean-Pierre Beltoise, οδηγό της Matra.

Jackie Stewart
Φωτογραφία: David Merrett from Daventry, England / CC BY 2.0

Το MS80 του Bernard Boyer: η «φουσκωμένη» μπουκάλα

Ο άνθρωπος πίσω από το νέο αυτοκίνητο ήταν ο Bernard Boyer. Το MS10 ήταν καλό, αλλά είχε αδυναμίες που ο Boyer γνώριζε καλά: υποστροφή και μια ανάρτηση που δεν συμπεριφερόταν σταθερά σε όλη τη διάρκεια του αγώνα. Θα μπορούσε απλώς να το βελτιώσει. Προτίμησε να αλλάξει πολλά περισσότερα απ’ όσα περίμενε κανείς.

Η πιο ορατή αλλαγή αφορούσε τα καύσιμα. Η δεξαμενή πίσω από τον οδηγό εξαφανίστηκε και το καύσιμο μεταφέρθηκε σε πλαϊνά δοχεία, στο ύψος των γοφών του οδηγού. Το αποτέλεσμα ήταν ένα αμάξωμα που φούσκωνε στη μέση και στένευε μπροστά και πίσω, ένα σχήμα που θύμιζε μπουκάλι Coca-Cola και που τις επόμενες χρονιές θα το αντέγραφαν και άλλοι. Οι δεξαμενές της Matra, φτιαγμένες από αλουμίνιο με επικάλυψη ρητίνης και εμπνευσμένες από την αεροπορική τεχνολογία της εταιρείας, ήταν μέρος της ίδιας της δομής του αυτοκινήτου.

Η ανάρτηση άλλαξε επίσης ριζικά. Μπροστά, τα ελατήρια βγήκαν στο εξωτερικό του αμαξώματος, στη θέση της παλιάς διάταξης με rocker arms που είχαν όλα τα προηγούμενα Matra. Πίσω, ο Boyer υιοθέτησε μια διάταξη με παράλληλους βραχίονες. Η κατανομή βάρους μετακινήθηκε ώστε η μύτη να είναι πιο ελαφριά, κάτι που χτυπούσε κατευθείαν την υποστροφή του προκατόχου.

Το αυτοκίνητο κατασκευαζόταν στη Γαλλία, με τον Cosworth DFV πίσω από τον οδηγό. Το φινίρισμα και η ποιότητα κατασκευής ήταν, όπως πάντα στη Matra, άψογα. Κι ένα στοιχείο λέει πολλά για το πόσο καθαρή ήταν η σεζόν: φτιάχτηκε και τρίτο μονοκόκ, αλλά δεν χρειάστηκε ποτέ, γιατί κανένα από τα δύο αυτοκίνητα δεν τράκαρε.

Μια αρχή με το παλιό αυτοκίνητο

Το πρώτο MS80 ήταν έτοιμο για το εναρκτήριο Grand Prix Νότιας Αφρικής, την 1η Μαρτίου 1969. Ο Tyrrell, όμως, δεν ήθελε να ρισκάρει με ένα αυτοκίνητο που δεν είχε δοκιμαστεί σε αγώνα. Ο Stewart έτρεξε με το δοκιμασμένο MS10 και κέρδισε. Η σεζόν της Matra άνοιξε με νίκη πριν καν βγει στην πίστα το αυτοκίνητο που θα τη χαρακτήριζε.

Το MS80 έκανε το ντεμπούτο του σε αγώνα εκτός πρωταθλήματος, στο Race of Champions, και κέρδισε κι εκεί. Η πρώτη του εμφάνιση σε Grand Prix ήταν στο Grand Prix Ισπανίας, στο Montjuïc της Βαρκελώνης, στις 4 Μαΐου. Ο Stewart νίκησε και ο Beltoise, με το δεύτερο MS80, τερμάτισε τρίτος.

Το Montjuïc έμεινε στην ιστορία και για κάτι άλλο: τα σοβαρά ατυχήματα με τις ψηλές πτέρυγες που εκείνη την εποχή στερεώνονταν κατευθείαν στις αναρτήσεις. Η αντίδραση των αρχών ήταν άμεση και μέσα στη σεζόν οι πτέρυγες κατέβηκαν χαμηλά και στερεώθηκαν πάνω στο αμάξωμα. Το MS80 προσαρμόστηκε στους νέους κανόνες χωρίς να χάσει το πλεονέκτημά του. Το μυστικό του δεν ήταν οι πτέρυγες. Ήταν η ισορροπία του.

Το καλοκαίρι που ανήκε στη Matra

Στο Μονακό η Matra έχασε την ευκαιρία και νίκησε ο Graham Hill με τη Lotus-Ford. Από εκεί και πέρα, όμως, ακολούθησε ένα σερί που έκοψε τα πόδια του ανταγωνισμού. Το Grand Prix Βελγίου δεν έγινε τη χρονιά εκείνη, και ο Stewart κέρδισε στη σειρά το Grand Prix Ολλανδίας στις 21 Ιουνίου, το Grand Prix Γαλλίας στις 6 Ιουλίου και το Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας στις 19 Ιουλίου. Κάθε νίκη έμοιαζε πιο εύκολη από την προηγούμενη.

Η νίκη στη Γαλλία είχε ιδιαίτερο βάρος. Ένα γαλλικό αυτοκίνητο, με την Elf στα χρώματά του, κέρδιζε στο έδαφός του. Για μια εταιρεία που είχε μπει στους αγώνες για να υπηρετήσει τη γαλλική υπερηφάνεια, ήταν η πιο συμβολική στιγμή της χρονιάς, ακόμη κι αν ο οδηγός ήταν Σκωτσέζος και η ομάδα Βρετανική.

Η μόνη ουσιαστική αντίσταση ήρθε από τη Brabham-Ford και τον Jacky Ickx, που κέρδισε το Grand Prix Γερμανίας στο Nürburgring, περνώντας τον Stewart. Ήταν μια υπενθύμιση ότι η Matra δεν ήταν άτρωτη. Δεν ήταν όμως αρκετή για να αλλάξει την πορεία του πρωταθλήματος.

Monza: λιγότερο από ένα μήκος αυτοκινήτου

Στο Grand Prix Ιταλίας, στις 7 Σεπτεμβρίου, όλα μπορούσαν να κριθούν. Η Monza εκείνης της εποχής ήταν πίστα αεροδυναμικής έλξης: τα αυτοκίνητα έτρεχαν σε ομάδα, κολλημένα το ένα πίσω από το άλλο, και κανείς δεν ήξερε ποιος θα βρεθεί μπροστά στην τελευταία στροφή.

Ο Stewart οδήγησε τον περισσότερο αγώνα, αλλά στο τέλος η μάχη ήταν αγκαλιά. Πέρασε τη γραμμή του τερματισμού μπροστά από τον Jochen Rindt και τη Lotus 49B με διαφορά μικρότερη από ένα μήκος αυτοκινήτου, με τους πρώτους να τερματίζουν σχεδόν μαζί. Με εκείνη τη νίκη ο Stewart κατέκτησε τον πρώτο του τίτλο οδηγών και η Matra τον πρώτο της τίτλο κατασκευαστών, την ίδια μέρα, τρεις αγώνες πριν από το τέλος.

Οι υπόλοιποι αγώνες έμοιαζαν με επίλογο. Ο Ickx κέρδισε ξανά στον Καναδά, ο Rindt νίκησε στις ΗΠΑ και ο Denny Hulme τελείωσε τη σεζόν με νίκη για τη McLaren-Ford στο Μεξικό. Η Matra δεν χρειαζόταν πια τίποτα. Η τελική βαθμολογία έγραφε 66 βαθμούς για τη Matra-Ford, 15 περισσότερους από τη Brabham-Ford.

Ο θρίαμβος που έγινε διαζύγιο

Αν το 1969 ήταν η κορυφή, το 1970 ήταν η απότομη κατηφόρα. Η Matra είχε κλείσει συμφωνία με τη Simca, θυγατρική της Chrysler, για τα αυτοκίνητα δρόμου της, και αυτό σήμαινε ότι η συνεργασία με τη Ford στη Formula 1 έπρεπε να τελειώσει. Η Matra ζήτησε από τον Tyrrell να χρησιμοποιήσει τον δικό της V12 αντί για τον Cosworth.

Ο Stewart δοκίμασε τον V12 και τον βρήκε κατώτερο από τον DFV. Ο Tyrrell είχε επιπλέον ένα πρακτικό πρόβλημα: μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού του προερχόταν από τη Ford. Συγχρόνως, οι κανονισμοί του 1970 απαγόρευσαν τις δομικές δεξαμενές καυσίμου και επέβαλαν δεξαμενές τύπου σάκου, και η Matra αρνήθηκε να προσαρμόσει τα MS80 στους νέους κανόνες. Το αυτοκίνητο που είχε κερδίσει τα πάντα έμεινε χωρίς δεύτερη σεζόν.

Ο Tyrrell και ο Stewart αγόρασαν αυτοκίνητα από τη νεοσύστατη March για το 1970, ενώ στα κρυφά ετοίμαζαν το πρώτο δικό τους μονοθέσιο. Η Matra International έγινε Tyrrell Racing Organisation, με την Elf να παραμένει στο πλευρό της. Ο Stewart θα κατακτούσε άλλους δύο τίτλους, το 1971 και το 1973, αλλά με αυτοκίνητα Tyrrell.

Η Matra συνέχισε στη Formula 1 με τα δικά της αυτοκίνητα και τον V12 της, αλλά χωρίς να ξαναβρεί ποτέ τη λάμψη του 1969.

Έτσι, ο τίτλος του 1969 έμεινε μοναδικός. Ένα αυτοκίνητο φτιαγμένο στη Γαλλία, τρεγμένο από μια βρετανική ιδιωτική ομάδα, με κινητήρα Ford και καύσιμα Elf, κατέκτησε τον κόσμο σε μία μόνο σεζόν και μετά εξαφανίστηκε από την κορυφή όσο γρήγορα είχε εμφανιστεί. Σήμερα το πρώτο MS80 βρίσκεται στο μουσείο της Matra στο Romorantin, σε σχεδόν αυθεντική κατάσταση, σαν να περιμένει ακόμη την επόμενη εκκίνηση.

Η σεζόν 1969 σε αριθμούς

11Grand Prix
6Νίκες Matra-Ford
66Πόντοι
1οςΤίτλος της
# Ομάδα Νίκες Πόντοι
1 Matra-Ford 6 66
2 Brabham-Ford 2 51
3 Lotus-Ford 2 47
4 McLaren-Ford 1 38
5 BRM 0 7

Οι νίκες

  • Grand Prix Νότιας Αφρικής · 1 Μαρτίου · Jackie Stewart
  • Grand Prix Ισπανίας · 4 Μαΐου · Jackie Stewart
  • Grand Prix Ολλανδίας · 21 Ιουνίου · Jackie Stewart
  • Grand Prix Γαλλίας · 6 Ιουλίου · Jackie Stewart
  • Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας · 19 Ιουλίου · Jackie Stewart
  • Grand Prix Ιταλίας · 7 Σεπτεμβρίου · Jackie Stewart

Στατιστικά: Jolpica-F1 (Ergast).

Βίντεο

Κοινοποίηση

Διάβασε επίσης

TotalSports Media Group ΜΕΛΟΣ ΤΟΥTOTALSPORTS MEDIA GROUPSports stories. Bigger together