1954: Ο Juan Manuel Fangio, τα ασημένια βέλη της Mercedes και ο δεύτερος τίτλος

Το καλοκαίρι του 1954, στην ευθεία της Reims, εμφανίστηκαν δύο ασημένια μονοθέσια που δεν έμοιαζαν με τίποτα άλλο στο grid. Είχαν κλειστούς τροχούς, λεία καμπύλη αμάξωμα και μια σιλουέτα που θύμιζε περισσότερο αεροσκάφος παρά αγωνιστικό αυτοκίνητο. Η Mercedes επέστρεφε στους αγώνες Grand Prix, και στο τιμόνι του ενός βρισκόταν ο άνθρωπος που είχε ήδη κερδίσει τους δύο πρώτους αγώνες της χρονιάς με άλλη ομάδα: ο Juan Manuel Fangio.

Ήταν μια σεζόν χωρίς προηγούμενο. Ένας οδηγός ξεκίνησε τη χρονιά με τη Maserati, άλλαξε ομάδα στη μέση, και στο τέλος είχε κερδίσει έξι από τους εννέα αγώνες του πρωταθλήματος. Ο δεύτερος τίτλος του Fangio χτίστηκε με δύο διαφορετικά αυτοκίνητα, μέσα σε μια χρονιά που είχε θρίαμβο, απογοήτευση και μια βαθιά προσωπική απώλεια.

Ο πρωταθλητής του 1951 σε αναμονή

Ο Fangio δεν ήταν άγνωστος. Είχε ήδη στεφθεί πρωταθλητής το 1951 με την Alfa Romeo, και από τότε η Formula 1 είχε περάσει στα χέρια της Ferrari και του Alberto Ascari. Το 1954 όμως κάτι ετοιμαζόταν στη Γερμανία. Η Mercedes δούλευε πάνω σε ένα εντελώς νέο μονοθέσιο, το οποίο όμως δεν θα ήταν έτοιμο για την αρχή της σεζόν. Ο Fangio είχε ήδη συμφωνήσει να οδηγήσει γι’ αυτήν, και έπρεπε να βρει τρόπο να μη χάσει έδαφος μέχρι να φτάσει το ασημένιο αυτοκίνητο.

Ο Fangio δεν περίμενε με σταυρωμένα χέρια. Για τους πρώτους αγώνες κάθισε στο τιμόνι της Maserati, και η απόφαση αποδείχθηκε πολύτιμη. Στο Grand Prix Αργεντινής, μπροστά στο δικό του κοινό, πήρε τη νίκη. Στο Grand Prix Βελγίου, στο γρήγορο Spa, επανέλαβε το ίδιο. Πριν καν εμφανιστεί η Mercedes, ο Αργεντινός είχε ήδη δύο νίκες στον λογαριασμό του, ενώ ανάμεσα στους δύο αγώνες είχε μεσολαβήσει το Indianapolis 500, που μετρούσε τότε για το πρωτάθλημα και το κέρδισε ο Bill Vukovich με Kurtis Kraft.

Το ασημένιο αυτοκίνητο από τη Στουτγκάρδη

Το Mercedes-Benz W196 ήταν ένα τεχνολογικό άλμα. Υπεύθυνος για την ανάπτυξή του ήταν ο μηχανικός Rudolf Uhlenhaut, ενώ την ομάδα στους αγώνες διηύθυνε ο θρυλικός Alfred Neubauer. Ο κινητήρας χρησιμοποιούσε desmodromic βαλβίδες, ένα σύστημα που έκλεινε τις βαλβίδες μηχανικά αντί για ελατήρια, και ψεκασμό καυσίμου. Ήταν λύσεις που έδειχναν πόσο βαθιά είχε σκεφτεί η Στουτγκάρδη το πρόγραμμά της: δεν έφτιαχνε απλώς ένα γρήγορο αυτοκίνητο, αλλά ένα μηχάνημα σχεδιασμένο από το μηδέν για να κυριαρχήσει.

Η πιο εντυπωσιακή του πλευρά όμως ήταν το αμάξωμα. Η Mercedes κατασκεύασε μια αεροδυναμική εκδοχή με κλειστούς τροχούς, σχεδιασμένη για τις γρήγορες πίστες, όπου η ταχύτητα στις ευθείες μετρούσε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Ήταν μια λύση τολμηρή, που θα αποδεικνυόταν ιδανική σε ορισμένες πίστες και προβληματική σε άλλες. Δίπλα στον Fangio, η ομάδα παρέταξε τους Karl Kling και Hans Herrmann.

Reims: η επιστροφή που ηχεί ακόμη

Το Grand Prix Γαλλίας στις 4 Ιουλίου ήταν το ντεμπούτο του W196, και το αποτέλεσμα ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Τα ασημένια αυτοκίνητα κυριάρχησαν στις μεγάλες ευθείες της Reims, και στο τέλος ο Fangio και ο Kling πέρασαν τη γραμμή τερματισμού πρώτος και δεύτερος, με ελάχιστη απόσταση μεταξύ τους. Ήταν ένα μήνυμα προς όλο το paddock: η Mercedes δεν είχε έρθει για να μάθει, είχε έρθει για να κερδίσει.

Για τον Fangio, η νίκη αυτή είχε και μια ιδιαίτερη σημασία. Ήταν η τρίτη του στη χρονιά, με τρίτο διαφορετικό τρόπο να το πετυχαίνει: δύο με Maserati, μία με Mercedes. Η μάχη για τον τίτλο έμοιαζε ήδη να γέρνει προς τη μεριά του.

Silverstone και Nürburgring: το μάθημα και ο πόνος

Δύο εβδομάδες αργότερα, στο Silverstone, η ίδια λύση που είχε φέρει τον θρίαμβο έγινε εμπόδιο. Ο Fangio ξεκίνησε από την pole position, όμως στην πίστα το αεροδυναμικό αμάξωμα δυσκόλευε τον οδηγό να διαβάσει τις στροφές. Ο Αργεντινός χτύπησε αρκετά από τα βαρέλια που οριοθετούσαν τη διαδρομή, και το αυτοκίνητο ταλαιπωρήθηκε. Τερμάτισε τέταρτος. Τη νίκη στο Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας την πήρε ο José Froilán González με Ferrari, ο άνθρωπος που θα τελείωνε τη χρονιά δεύτερος στη βαθμολογία.

Η απάντηση της Mercedes ήρθε γρήγορα. Για το Grand Prix Γερμανίας στο Nürburgring, μια πίστα γεμάτη στροφές, λόφους και τυφλά σημεία, η ομάδα ετοίμασε μια νέα εκδοχή του W196 με ανοιχτούς τροχούς. Ήταν ένα αυτοκίνητο πιο κοντά στην κλασική εικόνα ενός μονοθεσίου, και ο Fangio θα το χρησιμοποιούσε για να ξαναπάρει τον έλεγχο.

Το Σαββατοκύριακο όμως σκοτείνιασε πριν καν ξεκινήσει ο αγώνας. Στις δοκιμές, ο Onofre Marimón της Maserati έχασε τη ζωή του σε ατύχημα. Το σοκ ήταν βαθύ σε όλο το paddock, και ιδιαίτερα στον Fangio, για τον οποίο ο νεαρός οδηγός ήταν κάτι παραπάνω από αντίπαλος. Παρά το βάρος της απώλειας, ο Fangio πήρε την pole position και στη συνέχεια τη νίκη. Ήταν μια νίκη χωρίς πανηγυρισμούς, σε έναν αγώνα που έμεινε στη μνήμη για τον χαμό ενός νέου οδηγού.

Η ομάδα είχε μάθει από τα λάθη της. Μέσα σε λίγες εβδομάδες είχε καταλάβει ότι δεν υπήρχε ένα αυτοκίνητο για όλες τις πίστες, και ότι η ευελιξία μετρούσε όσο και η ισχύς. Αυτή η ετοιμότητα να αλλάζει πορεία έγινε ένα από τα μεγάλα της όπλα για το υπόλοιπο της χρονιάς.

Bremgarten: ο τίτλος κλειδώνει

Στο Grand Prix Ελβετίας, στη Bremgarten, ο Fangio έκανε το βήμα που χρειαζόταν. Κέρδισε τον αγώνα, με τον González ξανά πίσω του, και εξασφάλισε τον δεύτερο παγκόσμιο τίτλο της καριέρας του. Με τον κανονισμό της εποχής, όπου στη βαθμολογία μετρούσαν μόνο τα πέντε καλύτερα αποτελέσματα κάθε οδηγού, κανένας αντίπαλος δεν μπορούσε πια να τον φτάσει.

Ήταν η πέμπτη νίκη του Fangio εκείνη τη χρονιά, και η τρίτη του με τη Mercedes μετά τη Reims και το Nürburgring. Ο τίτλος είχε κριθεί με δύο αγώνες ακόμη να απομένουν, κάτι που έδειχνε πόσο μεγάλη ήταν η απόσταση ανάμεσα σε αυτόν και τους υπόλοιπους.

Monza, Pedralbes και ένας νέος αντίπαλος στον ορίζοντα

Ο πρωταθλητής δεν χαλάρωσε. Στο Grand Prix Ιταλίας, στη Monza, ξεκίνησε γνωρίζοντας ότι ο τίτλος ήταν ήδη δικός του, αλλά οδήγησε σαν να μην είχε κριθεί τίποτα. Όμως ο πιο εντυπωσιακός οδηγός της ημέρας δεν ήταν ο Fangio. Ήταν ένας νεαρός Βρετανός με Maserati, ο Stirling Moss, που βρέθηκε μπροστά και άρχισε να ανοίγει διαφορά. Λίγο πριν από το τέλος, το αυτοκίνητό του άρχισε να χάνει λάδι και ο Moss αναγκάστηκε να εγκαταλείψει. Ο Fangio πήρε την έκτη του νίκη, αλλά ο κόσμος της Formula 1 είχε δει κάτι από το μέλλον: έναν οδηγό ικανό να κοιτάξει τον πρωταθλητή στα μάτια, με αυτοκίνητο που υστερούσε.

Ο τελευταίος αγώνας της χρονιάς, το Grand Prix Ισπανίας στην Pedralbes της Βαρκελώνης τον Οκτώβριο, έφερε ένα ακόμη νέο πρόσωπο στο προσκήνιο. Η Lancia παρουσίασε επιτέλους το πολυαναμενόμενο D50, και ο Alberto Ascari το έβαλε στην pole position. Η χαρά του όμως κράτησε λίγο, καθώς το αυτοκίνητο εγκατέλειψε νωρίς. Η Mercedes αντιμετώπισε δικά της προβλήματα: οι εισαγωγές αέρα φράχτηκαν και ο κινητήρας υπερθερμάνθηκε. Ο Fangio τερμάτισε τρίτος, ενώ τη νίκη πήρε ο Mike Hawthorn με Ferrari, η πρώτη του στη χρονιά, που τον έφερε τελικά στην τρίτη θέση της βαθμολογίας.

Τι σήμανε ο τίτλος του 1954

Ο απολογισμός ήταν εντυπωσιακός. Ο Fangio ολοκλήρωσε τη σεζόν με 42 βαθμούς και 6 νίκες, δύο με τη Maserati και τέσσερις με τη Mercedes. Πίσω του, ο González συγκέντρωσε 25,14 βαθμούς και ο Hawthorn 24,64, και οι δύο με Ferrari. Τέταρτος ήταν ο Maurice Trintignant, επίσης με Ferrari, με 17 βαθμούς, και πέμπτος ο συμπαίκτης του Fangio, Karl Kling, με 12. Η διαφορά ανάμεσα στον πρωταθλητή και τον δεύτερο ήταν σχεδόν όσο οι πόντοι που είχε ο τέταρτος.

Πέρα από τους αριθμούς, ο τίτλος του 1954 έδειξε κάτι ξεχωριστό για τον Fangio: την ικανότητά του να κερδίζει με ό,τι αυτοκίνητο του έδιναν και να προσαρμόζεται γρήγορα σε κάτι εντελώς καινούργιο. Στη Maserati κέρδισε με ένα αυτοκίνητο που γνώριζε, στη Mercedes με ένα που μόλις είχε βγει από το εργοστάσιο και ακόμη αναζητούσε τη σωστή του μορφή. Πέρασε από τον θρίαμβο της Reims στη δυσκολία του Silverstone και από εκεί στη θλίψη του Nürburgring, χωρίς να χάσει ποτέ τον ρυθμό του.

Ήταν επίσης η αρχή μιας κυριαρχίας. Μετά το 1951 και το 1954, ο Fangio θα στεφόταν πρωταθλητής και το 1955, το 1956 και το 1957, φτάνοντας τους πέντε τίτλους. Η Mercedes, από την πλευρά της, είχε αποδείξει από την πρώτη της χρονιά ότι το W196 ήταν το αυτοκίνητο προς κέρδιση. Το ασημένιο βέλος από τη Στουτγκάρδη και ο Αργεντινός με το ήρεμο βλέμμα είχαν μόλις αρχίσει να γράφουν μαζί την ιστορία τους.

1954Juan Fangio