1953: Ο Alberto Ascari, το σερί που έσπασε στη Reims και ο δεύτερος τίτλος

Τον Ιανουάριο του 1953 ο Alberto Ascari δεν ήταν πια ο γιος ενός θρυλικού πατέρα ούτε ένας ταλαντούχος οδηγός που περίμενε τη σειρά του. Ήταν ο παγκόσμιος πρωταθλητής, ο άνθρωπος που τη χρονιά που είχε προηγηθεί είχε κάνει το Ferrari 500 να μοιάζει ανίκητο. Το ερώτημα για τη νέα σεζόν δεν ήταν αν ο Ascari θα ήταν γρήγορος. Ήταν αν κάποιος θα μπορούσε επιτέλους να τον σταματήσει.

Η απάντηση άργησε να έρθει. Και όταν ήρθε, δεν ήταν αρκετή. Σε ένα πρωτάθλημα εννέα αγώνων, με τη Maserati να επιστρέφει πεισμωμένη και τον Juan Manuel Fangio ξανά στη γραμμή εκκίνησης, ο Ascari μάζεψε πέντε νίκες και 34,5 βαθμούς και έγινε ο πρώτος οδηγός που υπερασπίστηκε με επιτυχία τον τίτλο του. Ο Nino Farina το 1950 και ο Fangio το 1951 δεν τα είχαν καταφέρει. Ο Ascari τα κατάφερε, και μάλιστα με τρόπο που έκανε τη διαφορά να φαίνεται μικρότερη απ’ όσο ήταν στην πραγματικότητα.

Ένας πρωταθλητής σε κόσμο χωρίς Formula 1

Για να καταλάβει κανείς το 1953, πρέπει να θυμηθεί ένα παράδοξο. Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Οδηγών εκείνων των χρόνων δεν διεξαγόταν με αυτοκίνητα Formula 1. Όταν η Alfa Romeo αποσύρθηκε και οι αντίπαλοι αραίωσαν επικίνδυνα, οι διοργανωτές πήραν μια πρακτική απόφαση: το πρωτάθλημα θα έτρεχε με τους κανονισμούς της Formula 2, με μικρότερους κινητήρες δύο λίτρων. Ήταν ο τρόπος για να γεμίσουν οι γραμμές εκκίνησης και να υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός.

Η Ferrari είχε διαβάσει σωστά την εξέλιξη. Το Ferrari 500, με τον τετρακύλινδρο κινητήρα του, ήταν ελαφρύ, ισορροπημένο και κυρίως αξιόπιστο, σε μια εποχή που οι μηχανικές βλάβες έκριναν αγώνες όσο και η ταχύτητα των οδηγών. Τη χρονιά που είχε προηγηθεί, ο Ascari είχε κερδίσει με αυτό έξι Grand Prix στη σειρά. Το 1953 η Scuderia παρέταξε ξανά ένα ρόστερ που έμοιαζε περισσότερο με ομάδα αστέρων παρά με ομάδα αγώνων: δίπλα στον Ascari βρίσκονταν ο Luigi Villoresi, ο μέντοράς του και στενός του φίλος, ο Nino Farina, ο πρώτος παγκόσμιος πρωταθλητής, και ένας νεαρός και φιλόδοξος Βρετανός, ο Mike Hawthorn.

Απέναντί τους, η Maserati δεν ήταν πια η ομάδα που είχε εμφανιστεί σε έναν μόνο αγώνα το 1952. Με το A6GCM και τον εξακύλινδρο κινητήρα του, η ομάδα της Modena κατέβαινε σε κάθε Grand Prix με τουλάχιστον τρία αυτοκίνητα. Και κυρίως είχε υπογράψει με τον Fangio, τον πρωταθλητή του 1951.

Buenos Aires, η Ολλανδία και το Βέλγιο: το σερί συνεχίζεται

Η σεζόν άνοιξε στις 18 Ιανουαρίου στο Buenos Aires, στον πρώτο αγώνα του πρωταθλήματος που έγινε εκτός Ευρώπης, αν εξαιρέσει κανείς το Indianapolis 500. Για την Αργεντινή ήταν γιορτή: ο Fangio αγωνιζόταν στην πατρίδα του και το κοινό κατέκλυσε την πίστα, με την είσοδο ελεύθερη για όλους. Η γιορτή όμως μετατράπηκε σε τραγωδία. Οι θεατές είχαν στριμωχτεί δίπλα στη διαδρομή, χωρίς ουσιαστική προστασία, και όταν το Ferrari του Farina βγήκε εκτός ελέγχου και έπεσε πάνω στο πλήθος, θεατές σκοτώθηκαν. Ο αγώνας δεν σταμάτησε. Ο Ascari, που ξεκίνησε από την pole position, οδήγησε από την αρχή ως το τέλος και πήρε τη νίκη, σε μια μέρα που κανείς δεν θυμάται για τον νικητή της.

Ακολούθησε το Indianapolis 500, που τότε μετρούσε τυπικά στο πρωτάθλημα αλλά έτρεχε με δικούς του κανονισμούς και χωρίς τους Ευρωπαίους. Νικητής ήταν ο Bill Vukovich με Kurtis Kraft. Η πραγματική μάχη ξανάρχισε στο Zandvoort, στις 7 Ιουνίου. Ο Fangio και ο José Froilán González έμειναν εκτός με σπασμένους πίσω άξονες στα Maserati τους, και ο Ascari κέρδισε με τον Farina δεύτερο. Δύο εβδομάδες αργότερα, στη Spa-Francorchamps, ο Fangio έκανε την pole position και για λίγο φάνηκε ότι η Maserati είχε βρει τον ρυθμό της. Και τα δύο αυτοκίνητά της όμως εγκατέλειψαν με μηχανικά προβλήματα, και ο Ascari τερμάτισε πρώτος με τον Villoresi δεύτερο.

Ήταν η ένατη συνεχόμενη νίκη του σε αγώνα του πρωταθλήματος στον οποίο είχε πάρει μέρος, αν δεν υπολογιστεί το Indianapolis, ένα σερί που είχε ξεκινήσει στο Βέλγιο έναν χρόνο νωρίτερα. Κανείς δεν είχε φανταστεί ότι κάτι τέτοιο ήταν δυνατό. Και κανείς δεν μπορούσε να πει πότε θα τελείωνε.

Reims: ο αγώνας που δεν κέρδισε κανείς από τους φαβορί

Τελείωσε στις 5 Ιουλίου, στη Reims, σε έναν αγώνα που έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους πιο συναρπαστικούς της δεκαετίας. Στις τεράστιες ευθείες της γαλλικής πίστας, όπου η slipstream έκανε τις διαφορές ταχύτητας να εξαφανίζονται, ένα μεγάλο γκρουπ από Ferrari και Maserati έτρεχε κολλημένο για γύρους ολόκληρους. Ο Ascari είχε ξεκινήσει από την pole position, αλλά αυτή τη φορά δεν μπόρεσε να ξεφύγει.

Στο τέλος η μάχη έγινε μονομαχία ανάμεσα στον Fangio και τον Hawthorn. Οι δυο τους άλλαζαν θέσεις σχεδόν σε κάθε στροφή, γύρο με τον γύρο, μέχρι την τελευταία φουρκέτα, τη Thillois. Εκεί ο νεαρός Βρετανός βγήκε μπροστά και κράτησε τη θέση του ως τη γραμμή του τερματισμού, για να πάρει την πρώτη του νίκη σε Grand Prix. Οι τέσσερις πρώτοι τερμάτισαν μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Ο Ascari ήταν τέταρτος.

Η ήττα δεν άλλαξε την εικόνα του πρωταθλήματος, άλλαξε όμως κάτι στην ατμόσφαιρα. Ο Ascari ήταν πια ένας πρωταθλητής που μπορούσε να νικηθεί. Και η Maserati, έστω χωρίς νίκη ακόμη, είχε δείξει ότι μπορούσε να τρέξει στο ίδιο επίπεδο με τη Ferrari.

Silverstone, Nürburgring, Bremgarten: η απάντηση

Ο Ascari απάντησε με τον τρόπο που ήξερε καλύτερα. Στο Silverstone, στις 18 Ιουλίου, ξεκίνησε ξανά από την pole position και κυριάρχησε, παρά τη βροχή και το χαλάζι που πλημμύρισαν την πίστα προς το τέλος. Τερμάτισε περίπου ένα λεπτό μπροστά από τον Fangio. Ήταν η τέταρτη νίκη του της χρονιάς.

Στο Nürburgring, δύο εβδομάδες αργότερα, η τύχη γύρισε την πλάτη της. Ο Ascari προηγούνταν άνετα όταν ένας μπροστινός τροχός του Ferrari 500 έφυγε από τη θέση του. Επέστρεψε στα pits με τρεις τροχούς, οι μηχανικοί έβαλαν καινούργιο και ξαναβγήκε στην πίστα, αλλά είχε χάσει λεπτά και η μάχη για τη νίκη είχε τελειώσει. Τη νίκη την πήρε ο Farina, μπροστά από τον Fangio και τον Hawthorn, και η Ferrari κέρδισε ξανά, απλώς όχι με τον αρχηγό της.

Η Bremgarten της Ελβετίας, στις 23 Αυγούστου, ήταν η στιγμή που κρίθηκε ουσιαστικά ο τίτλος. Ο Fangio, που χρειαζόταν απεγνωσμένα αποτέλεσμα, εγκατέλειψε με βλάβη στον κινητήρα. Ο Ascari είχε κι αυτός πρόβλημα, με το καρμπιρατέρ του, και έχασε πολύτιμο χρόνο στα pits. Επέστρεψε όμως με μια οδήγηση γεμάτη πείσμα, πέρασε τους συμπαίκτες του και κέρδισε, σε ένα podium που ήταν εξ ολοκλήρου κόκκινο: Ascari, Farina, Hawthorn. Ήταν η πέμπτη του νίκη στη χρονιά, και μαζί της ο δεύτερος παγκόσμιος τίτλος έπαψε να είναι ζητούμενο.

Monza: η τελευταία στροφή

Η σεζόν έκλεισε στις 13 Σεπτεμβρίου στη Monza, μπροστά στο κοινό που λάτρευε τον Ascari περισσότερο από κάθε άλλον. Ο πρωταθλητής ξεκίνησε από την pole position, την έκτη του στη χρονιά, και ο αγώνας εξελίχθηκε σε μια ακόμη μάχη κολλημένων αυτοκινήτων, με τον Ascari, τον Farina, τον Fangio και τον Onofre Marimón να εναλλάσσονται στην κορυφή.

Το φινάλε ήταν τόσο δραματικό όσο και στη Reims, αλλά πολύ πιο σκληρό για τον Ascari. Στην τελευταία στροφή του τελευταίου γύρου, ενώ διεκδικούσε τη νίκη, το Ferrari του βγήκε εκτός ελέγχου και η μάχη τελείωσε για εκείνον λίγα μέτρα πριν από τη σημαία. Ο Farina αναγκάστηκε να ανοίξει για να αποφύγει την εμπλοκή, και ο Fangio, που βρέθηκε στη σωστή θέση τη σωστή στιγμή, πέρασε πρώτος τη γραμμή. Ήταν η μοναδική νίκη της Maserati στο πρωτάθλημα και η πρώτη του Fangio μετά το 1951, ένα μήνυμα για όσα θα ακολουθούσαν.

Ο τελικός πίνακας έγραφε Ascari 34,5 βαθμούς, Fangio 28, Farina 26, Hawthorn 19 και Villoresi 17. Τέσσερις από τους πέντε πρώτους οδηγούσαν Ferrari. Από τους εννέα αγώνες του πρωταθλήματος, η Scuderia κέρδισε τους επτά, και οι πέντε από αυτούς ήταν του Ascari.

Ο τελευταίος τίτλος και ό,τι ακολούθησε

Κανείς δεν μπορούσε να το ξέρει τότε, αλλά ο τίτλος του 1953 ήταν ο τελευταίος του Ascari. Μετά από διαφωνία για τις αποδοχές του με τη Ferrari, για το 1954 μετακόμισε στη Lancia, που ετοίμαζε το δικό της Grand Prix αυτοκίνητο. Το αυτοκίνητο άργησε, και ο Ascari πέρασε μεγάλο μέρος της χρονιάς περιμένοντας ή οδηγώντας ως φιλοξενούμενος για άλλες ομάδες. Το 1955, στο Μονακό, ενώ προηγούνταν, έχασε τον έλεγχο στη σικάνη και κατέληξε με το αυτοκίνητο στα νερά του λιμανιού, γλιτώνοντας με ελαφρά τραύματα.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 26 Μαΐου 1955, πήγε στη Monza για να δει τον φίλο του Eugenio Castellotti να δοκιμάζει ένα Ferrari αγώνων αντοχής. Ζήτησε να κάνει κι εκείνος μερικούς γύρους. Το αυτοκίνητο ανατράπηκε και ο Ascari σκοτώθηκε, στα 36 του χρόνια, τριάντα χρόνια σχεδόν μετά τον θάνατο του πατέρα του Antonio, που είχε χαθεί κι εκείνος σε αγώνα, στο Grand Prix Γαλλίας του 1925.

Η σεζόν του 1953 μένει έτσι ως η κορυφή μιας καριέρας που κόπηκε απότομα. Ήταν η χρονιά που ο Ascari απέδειξε ότι το 1952 δεν ήταν τυχαίο, η χρονιά που ολοκλήρωσε ένα σερί νικών χωρίς προηγούμενο και που, ακόμη και όταν η τύχη τού γύρισε την πλάτη στη Reims, στο Nürburgring και στη Monza, έμεινε πάντα αυτός που έπρεπε να νικήσουν οι άλλοι. Δύο τίτλοι στη σειρά, το 1952 και το 1953, με το ίδιο αυτοκίνητο και την ίδια αδιάκοπη ένταση. Λίγοι οδηγοί στην ιστορία έχουν κυριαρχήσει τόσο καθαρά σε τόσο σύντομο διάστημα.

1953Alberto Ascari