1952: Ο Alberto Ascari, το Ferrari 500 και οι έξι νίκες στη σειρά

Υπάρχουν σεζόν που κρίνονται στην τελευταία στροφή του τελευταίου αγώνα, με τους υπολογισμούς να γίνονται στα πιτ και τις καρδιές να χτυπούν σε ρυθμό πανικού. Και υπάρχουν σεζόν όπως το 1952, όπου η απάντηση στο ερώτημα «ποιος θα είναι πρωταθλητής» δόθηκε σχεδόν από την αρχή και επαναλήφθηκε ξανά και ξανά, Κυριακή με Κυριακή, με την ίδια φωνή: Alberto Ascari. Ο Ιταλός με το κόκκινο Ferrari 500 μπήκε σε επτά από τους οκτώ αγώνες του πρωταθλήματος και κέρδισε τους έξι. Ο μόνος αγώνας που δεν τελείωσε ήταν ένας αγώνας στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, σε μια πίστα που δεν έμοιαζε σε τίποτα με όσες ήξερε.

Ήταν ο πρώτος τίτλος του Ascari και ο πρώτος παγκόσμιος τίτλος οδηγών για τη Ferrari. Πίσω από την απλότητα των αποτελεσμάτων, όμως, κρύβεται μια ιστορία με πολλά στρώματα: ένας γιος που μεγάλωσε στη σκιά ενός χαμένου πατέρα, μια ομάδα που διάβασε σωστά μια απότομη αλλαγή κανονισμών, και ένας μεγάλος αντίπαλος που έλειψε από το παιχνίδι πριν καν αρχίσει.

Ο γιος του Antonio

Το όνομα Ascari είχε βάρος στην Ιταλία πολύ πριν ο Alberto πιάσει τιμόνι. Ο πατέρας του, ο Antonio Ascari, ήταν ένας από τους αστέρες της Alfa Romeo στη δεκαετία του 1920. Το 1925 σκοτώθηκε στο Grand Prix Γαλλίας, στην πίστα του Linas-Montlhéry. Ο Alberto, γεννημένος στο Μιλάνο τον Ιούλιο του 1918, ήταν τότε μόλις επτά χρονών.

Θα περίμενε κανείς ότι ένα τέτοιο τραύμα θα κρατούσε το παιδί μακριά από τους αγώνες. Συνέβη το αντίθετο. Ο Alberto ξεκίνησε από τις μοτοσυκλέτες και στα είκοσι δύο του πέρασε στα αυτοκίνητα, με την πρώτη του συμμετοχή στο Mille Miglia το 1940, με ένα αυτοκίνητο που του είχε δώσει ο Enzo Ferrari, στενός φίλος του πατέρα του. Ο πόλεμος πάγωσε τα πάντα για χρόνια, και η πραγματική του καριέρα άνθισε μόνο όταν η Ευρώπη άρχισε να ξαναχτίζεται.

Το 1949 μπήκε στη Scuderia Ferrari. Από τότε και για όλη την περίοδο της κυριαρχίας του, ο Ascari και η ομάδα του Maranello θα γίνονταν σχεδόν συνώνυμα. Οι συναθλητές του τον φώναζαν Ciccio, «ο στρουμπουλός», ένα παρατσούκλι που δεν ταίριαζε καθόλου με την ακρίβεια και την ψυχραιμία που έδειχνε πίσω από το τιμόνι.

Ένας κανονισμός, μία ομάδα έτοιμη

Για να καταλάβει κανείς το 1952, πρέπει να γυρίσει λίγους μήνες πίσω. Η Alfa Romeo, που είχε κερδίσει τους δύο πρώτους τίτλους του πρωταθλήματος, αποσύρθηκε επειδή δεν μπορούσε να χρηματοδοτήσει ένα καινούργιο αυτοκίνητο. Με τη μεγάλη αντίπαλο της Ferrari εκτός, οι διοργανωτές φοβήθηκαν ότι οι εκκινήσεις θα ήταν άδειες και πήραν μια δραστική απόφαση: όλοι οι αγώνες του πρωταθλήματος, εκτός από το Indianapolis 500, θα διεξάγονταν με τους κανονισμούς της Formula 2. Οι κινητήρες έπεφταν στα δύο λίτρα χωρίς υπερτροφοδότηση.

Η απόφαση άνοιξε την πόρτα σε πολλές μικρότερες ομάδες. Όμως μόνο μία ομάδα είχε στο γκαράζ της ένα αυτοκίνητο σχεδιασμένο ειδικά για τη νέα φόρμουλα, και αυτή ήταν η Ferrari.

Το Ferrari 500 ήταν δημιούργημα του Aurelio Lampredi. Η φιλοσοφία του ήταν η απλότητα: ένας τετρακύλινδρος εν σειρά κινητήρας δύο λίτρων, με δύο εκκεντροφόρους, τοποθετημένος πίσω από τον μπροστινό άξονα ώστε να βελτιώνεται η κατανομή του βάρους. Δεν ήταν το πιο εντυπωσιακό μηχάνημα στα χαρτιά, αλλά ήταν ελαφρύ, ισορροπημένο και, πάνω απ’ όλα, αξιόπιστο. Σε μια εποχή όπου οι εγκαταλείψεις λόγω μηχανικής βλάβης ήταν καθημερινότητα, αυτό το τελευταίο αποδείχθηκε ανεκτίμητο.

Η Ferrari παρέταξε ένα ρόστερ που θα ζήλευε κάθε αντίπαλος. Δίπλα στον Ascari βρίσκονταν ο Nino Farina, ο πρώτος παγκόσμιος πρωταθλητής της ιστορίας, και ο έμπειρος Piero Taruffi. Ήταν, ουσιαστικά, μια ομάδα που αγωνιζόταν πρώτα απ’ όλα με τον εαυτό της.

Ο θρόνος που έμεινε άδειος

Ο κάτοχος του τίτλου, ο Juan Manuel Fangio, έμεινε χωρίς την Alfa Romeo με την οποία είχε στεφθεί το 1951. Και πριν προλάβει να βρει ρυθμό στη νέα πραγματικότητα, η σεζόν του τελείωσε με τον πιο σκληρό τρόπο.

Ο Αργεντινός αγωνίστηκε στο Dundrod της Βόρειας Ιρλανδίας και την επόμενη μέρα έπρεπε να βρίσκεται στη Monza για έναν αγώνα εκτός πρωταθλήματος. Οι πτήσεις δεν τον βοήθησαν και κατέληξε να οδηγεί όλη τη νύχτα για να φτάσει στην Ιταλία. Έφτασε λίγο πριν την εκκίνηση, εξαντλημένος. Στο πρώτο σκέλος του αγώνα, με μια Maserati, έχασε τον έλεγχο και βγήκε από την πίστα. Το αποτέλεσμα ήταν σπασμένος σπόνδυλος στον αυχένα και μια μακρά ανάρρωση. Ο Fangio δεν αγωνίστηκε ξανά εκείνη τη χρονιά.

Η απουσία του άλλαξε τον χάρτη του πρωταθλήματος. Ο μόνος οδηγός που είχε αποδείξει ότι μπορούσε να νικήσει τη Ferrari σε ίσους όρους έλειπε. Ο τίτλος δεν θα κρινόταν πια ανάμεσα σε δύο μεγάλα στρατόπεδα, αλλά μέσα στο ίδιο γκαράζ.

Από το Indianapolis στο σερί των έξι

Η σεζόν άνοιξε στις 18 Μαΐου με το Grand Prix Ελβετίας. Ο Ascari δεν ήταν εκεί. Είχε πάρει μια απόφαση ασυνήθιστη για Ευρωπαίο οδηγό της εποχής: να πάει στις Ηνωμένες Πολιτείες για το Indianapolis 500, που τότε μετρούσε στο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Στην Ελβετία, η Ferrari δεν τον χρειάστηκε για να κερδίσει. Ο Piero Taruffi πήρε τη νίκη, τη μοναδική του σε αγώνα του πρωταθλήματος.

Στο Indianapolis, με μια Ferrari μεγάλου κυβισμού φτιαγμένη για το ωοειδές, η περιπέτεια κράτησε λίγο. Μετά από 40 γύρους ένας τροχός υπέκυψε, το αυτοκίνητο στριφογύρισε και ο Ascari εγκατέλειψε. Τη νίκη πήρε ο Αμερικανός Troy Ruttman με Kuzma. Ήταν η μόνη φορά που ο Ascari αγωνίστηκε εκείνη τη χρονιά χωρίς να δει πρώτος τη σημαία τερματισμού.

Από εκεί και πέρα ξεκίνησε κάτι που η Formula 1 δεν είχε ξαναδεί. Στις 22 Ιουνίου, στο Grand Prix Βελγίου, ο Ascari κέρδισε. Στις 6 Ιουλίου, στο Grand Prix Γαλλίας, που εκείνη τη χρονιά φιλοξενήθηκε στο Rouen-Les-Essarts, κέρδισε ξανά. Δεκατρείς μέρες αργότερα, στις 19 Ιουλίου, στο Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας, ήταν και πάλι πρώτος.

Ο Αύγουστος έφερε δύο ακόμη. Στις 3 Αυγούστου, στο Grand Prix Γερμανίας, ο Ascari επικράτησε ξανά. Στις 17 Αυγούστου, στο Grand Prix Ολλανδίας, που έμπαινε για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα, πρόσθεσε την πέμπτη διαδοχική νίκη.

Το φινάλε ήταν το πιο συμβολικό απ’ όλα. Στις 7 Σεπτεμβρίου, στο Grand Prix Ιταλίας, μπροστά στο δικό του κοινό, ο Ascari έκλεισε τη χρονιά με την έκτη νίκη στη σειρά. Από τους επτά αγώνες στους οποίους πήρε μέρος, κέρδισε τους έξι. Στους ευρωπαϊκούς αγώνες του πρωταθλήματος η Ferrari δεν έχασε ούτε μία φορά.

Οι αριθμοί μιας κυριαρχίας

Η τελική βαθμολογία μοιάζει με εσωτερική κατάταξη της Ferrari. Ο Ascari τελείωσε με 36 βαθμούς και έξι νίκες. Δεύτερος ήρθε ο Nino Farina με 24 βαθμούς, χωρίς καμία νίκη, και τρίτος ο Piero Taruffi με 22 βαθμούς και τη νίκη της Ελβετίας. Τέταρτος, με 10 βαθμούς, ήταν ο Rudi Fischer, επίσης με Ferrari.

Στην πέμπτη θέση, με τους ίδιους 10 βαθμούς, βρισκόταν ένα όνομα που θα γινόταν πολύ γνωστό τα επόμενα χρόνια: ο νεαρός Βρετανός Mike Hawthorn, με Cooper. Ήταν ο μόνος στην πρώτη πεντάδα που δεν οδηγούσε κόκκινο αυτοκίνητο, ένα πρώτο σημάδι του ταλέντου του.

Η διαφορά των 12 βαθμών ανάμεσα στον Ascari και τον Farina λέει πολλά, αλλά όχι τα πάντα. Ο Farina ήταν πρωταθλητής κόσμου και οδηγούσε το ίδιο αυτοκίνητο. Το ότι δεν κατάφερε να κερδίσει ούτε έναν αγώνα δείχνει πόσο ψηλά είχε ανέβει ο πήχης. Ο Ascari δεν ήταν απλώς ο οδηγός με το καλύτερο μονοθέσιο. Ήταν ο οδηγός που έβγαζε από το καλύτερο μονοθέσιο κάτι περισσότερο από όλους τους άλλους.

Τι ακολούθησε

Η Ferrari και ο Ascari δεν σταμάτησαν εκεί. Οι κανονισμοί της Formula 2 έμειναν σε ισχύ και το 1953, και το σερί των νικών του Ιταλού συνεχίστηκε στις αρχές της νέας σεζόν. Στο τέλος της χρονιάς ο Ascari κατέκτησε τον δεύτερο συνεχόμενο τίτλο του και έγινε ο πρώτος οδηγός στην ιστορία της Formula 1 με δύο παγκόσμια πρωταθλήματα. Για πολλές δεκαετίες, το σερί των διαδοχικών νικών του στο πρωτάθλημα θα έμενε σημείο αναφοράς.

Μετά τους δύο τίτλους πέρασε στη Lancia, όπου το νέο μονοθέσιο D50 άργησε να είναι έτοιμο. Το 1955, στο Grand Prix Μονακό, το αυτοκίνητό του κατέληξε στα νερά του λιμανιού και ο Ascari βγήκε σώος. Λίγες μέρες αργότερα, στις 26 Μαΐου 1955, σκοτώθηκε στη Monza, δοκιμάζοντας ένα αγωνιστικό αυτοκίνητο sport της Ferrari. Ήταν τριάντα έξι χρονών.

Το 1952 μένει η χρονιά όπου όλα ενώθηκαν: ένας κανονισμός που ευνόησε την προετοιμασία, ένα απλό και αξιόπιστο μονοθέσιο, μια ομάδα γεμάτη πρωταθλητές και ένας οδηγός στο απόγειο της δύναμής του. Ο Alberto Ascari δεν περίμενε το τελευταίο Grand Prix για να αποδείξει ότι ήταν ο καλύτερος. Το απέδειξε έξι φορές στη σειρά.

Βίντεο

1952Alberto Ascari