1955: Ο Juan Manuel Fangio, η κόλαση του Buenos Aires και ο τρίτος τίτλος

Στις 16 Ιανουαρίου 1955, στο Buenos Aires, ο ήλιος δεν άφηνε κανέναν σε ησυχία. Η άσφαλτος έβραζε, τα κόκπιτ είχαν γίνει φούρνοι και, ο ένας μετά τον άλλον, οι οδηγοί έμπαιναν στα pits για να παραδώσουν το τιμόνι σε κάποιον συμπαίκτη πιο ξεκούραστο. Ένας μόνο δεν κατέβηκε. Ο Juan Manuel Fangio οδήγησε τη Mercedes-Benz W196 από την αρχή ως το τέλος, με το δεξί του πόδι να καίγεται από το πυρωμένο σασί, και πέρασε πρώτος τη γραμμή του τερματισμού στον αγώνα της πατρίδας του.

Εκείνη η μέρα ήταν ο πρόλογος μιας σεζόν που θα έμενε στην ιστορία για δύο αντίθετους λόγους. Από τη μία, η απόλυτη κυριαρχία ενός οδηγού και μιας ομάδας. Από την άλλη, μια σειρά από τραγωδίες που σκίασαν όλο το μηχανοκίνητο αθλητισμό και άλλαξαν το ημερολόγιο του πρωταθλήματος. Στο τέλος, ο Fangio είχε τον τρίτο τίτλο της καριέρας του και τον δεύτερο συνεχόμενο.

Ο πρωταθλητής που ήρθε να υπερασπιστεί τον θρόνο

Ο Fangio έφτασε στο 1955 ως ο κάτοχος του στέμματος. Είχε κατακτήσει τον πρώτο του τίτλο το 1951 και τον δεύτερο το 1954, τη χρονιά που η Mercedes επέστρεψε στα Grand Prix στη μέση της σεζόν και τον έβαλε στο τιμόνι των ασημένιων βελών. Η συνεργασία είχε αποδώσει αμέσως, και η γερμανική ομάδα μπήκε στη νέα χρονιά με έναν στόχο: να μετατρέψει την επιτυχία σε κανόνα.

Για να το πετύχει, η Mercedes έκανε μια κίνηση που θα αποδεικνυόταν διπλά σημαντική. Δίπλα στον Αργεντινό έβαλε τον νεαρό Stirling Moss, τον Βρετανό που όλοι έβλεπαν ως τον επόμενο μεγάλο. Η ομάδα είχε πλέον τον καλύτερο οδηγό του κόσμου και τον πιο φιλόδοξο μαθητή του, στο ίδιο γκαράζ και με το ίδιο μονοθέσιο.

Η W196 ήταν το όπλο. Στα χέρια του Fangio είχε ήδη κερδίσει τον τίτλο του 1954 και έμοιαζε σχεδόν ανίκητη. Το ερώτημα πριν από τη σεζόν δεν ήταν αν η Mercedes θα κερδίσει, αλλά ποιος θα τη σταματήσει, αν τη σταματούσε κάποιος.

Buenos Aires: ο αγώνας της αντοχής

Η πρεμιέρα στην Αργεντινή ήταν περισσότερο δοκιμασία επιβίωσης παρά αγώνας ταχύτητας. Η ζέστη ήταν τόσο έντονη που οι ομάδες άρχισαν να αλλάζουν οδηγούς στα αυτοκίνητά τους, και αρκετά από τα μονοθέσια που τερμάτισαν στις θέσεις των βαθμών είχαν περάσει από δύο ή και τρία ζευγάρια χέρια. Η Ferrari, για παράδειγμα, πέρασε από το τιμόνι των αυτοκινήτων της διαδοχικά πολλούς από τους οδηγούς της, για να μπορέσει να τα φέρει στο τέλος.

Ο Fangio δεν άλλαξε θέση με κανέναν. Το πόδι του ακουμπούσε σε σημείο του σασί που είχε υπερθερμανθεί, και το έγκαυμα ήταν τόσο σοβαρό ώστε χρειάστηκε περίπου τρεις μήνες για να αναρρώσει πλήρως. Παρ’ όλα αυτά, κέρδισε. Ήταν μια νίκη που δεν μετρήθηκε μόνο σε βαθμούς, αλλά και σε θρύλο: ο πρωταθλητής που άντεξε εκεί που οι άλλοι λύγισαν, μπροστά στο δικό του κοινό.

Για τον Fangio ήταν η πρώτη από τις τέσσερις νίκες που θα έπαιρνε σε μια σεζόν μόλις επτά αγώνων. Κανείς όμως δεν μπορούσε να φανταστεί πόσο λίγοι θα ήταν τελικά αυτοί οι αγώνες και γιατί.

Μονακό, Monza και ο θάνατος του Ascari

Τον Μάιο, στους δρόμους του Μονακό, η Mercedes έζησε τη μοναδική της μεγάλη απογοήτευση της χρονιάς. Ο Fangio εγκατέλειψε στη μέση του αγώνα με πρόβλημα στο κιβώτιο, και ο Moss, που πέρασε τότε στην πρωτοπορία, έμεινε κι αυτός λίγους γύρους πριν από το τέλος με σπασμένο κινητήρα. Η πρωτοπορία πέρασε για λίγο στον Alberto Ascari με τη Lancia, μέχρι τη στιγμή που ο Ιταλός έχασε τον έλεγχο στο σικέιν μετά το τούνελ και το μονοθέσιό του βούτηξε στο λιμάνι. Ο Ascari βγήκε από το νερό σχεδόν αλώβητος και η εικόνα έκανε τον γύρο του κόσμου.

Τη νίκη την πήρε ο Maurice Trintignant με τη Ferrari, η πρώτη της καριέρας του στη Formula 1. Για τον Fangio ήταν μια χαμένη ευκαιρία, αλλά μικρή σε σύγκριση με όσα ακολούθησαν.

Μόλις τέσσερις μέρες αργότερα, ο Ascari σκοτώθηκε δοκιμάζοντας ένα σπορ αυτοκίνητο της Ferrari στη Monza. Ο διπλός παγκόσμιος πρωταθλητής του 1952 και του 1953, ο άνθρωπος που είχε επιζήσει από τη βουτιά στη Μεσόγειο, χάθηκε σε μια δοκιμή χωρίς θεατές. Ο θάνατός του συγκλόνισε την Ιταλία και άφησε τη Formula 1 χωρίς έναν από τους μεγαλύτερους αντιπάλους του Fangio.

Ανάμεσα στο Μονακό και τον επόμενο ευρωπαϊκό αγώνα, το πρωτάθλημα περιλάμβανε, όπως όλα τα χρόνια εκείνης της εποχής, και το Indianapolis 500, όπου νικητής ήταν ο Bob Sweikert. Η μάχη ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της Ευρώπης συνεχίστηκε στο Βέλγιο.

Ο Ιούνιος της νίκης και της καταστροφής

Στις 5 Ιουνίου, στο Grand Prix Βελγίου, ο Fangio επανήλθε στη νίκη. Η Mercedes είχε ξαναβρεί τον ρυθμό της και ο Αργεντινός έδειχνε έτοιμος να κλειδώσει τον τίτλο πολύ νωρίτερα από το φθινόπωρο.

Έξι μέρες αργότερα, όμως, ήρθε η χειρότερη στιγμή στην ιστορία του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Στο 24ωρο του Le Mans, η Mercedes 300 SLR του Pierre Levegh εμπλέκεται σε σύγκρουση και εκτινάσσεται στην περιοχή των θεατών. Ο Levegh και περισσότεροι από ογδόντα θεατές έχασαν τη ζωή τους. Ο Fangio μοιραζόταν ένα άλλο αυτοκίνητο της ομάδας με τον Moss. Λίγες ώρες αργότερα, μέσα στη νύχτα, η Mercedes απέσυρε τα αυτοκίνητα που της είχαν απομείνει στον αγώνα, ανάμεσά τους και εκείνο του Fangio και του Moss.

Το σοκ ήταν τεράστιο και οι συνέπειες άμεσες. Τα Grand Prix Γαλλίας, Γερμανίας, Ελβετίας και Ισπανίας ακυρώθηκαν. Το πρωτάθλημα, που είχε ξεκινήσει με πολύ μεγαλύτερες φιλοδοξίες, συρρικνώθηκε σε μόλις επτά αγώνες, μαζί με το Indianapolis 500.

Το Grand Prix Ολλανδίας διεξήχθη κανονικά στις 19 Ιουνίου, μόλις οκτώ μέρες μετά το Le Mans. Σε μια ατμόσφαιρα βαριά, ο Fangio κέρδισε ξανά. Ήταν η τρίτη του νίκη της χρονιάς, και η Mercedes έδειξε ότι, ό,τι κι αν συνέβαινε γύρω της, στην πίστα παρέμενε η κυρίαρχη δύναμη.

Aintree: ο μαθητής και ο δάσκαλος

Στις 16 Ιουλίου, το Grand Prix Μεγάλης Βρετανίας φιλοξενήθηκε στο Aintree, την πίστα που περιβάλλει τον γνωστό ιππόδρομο κοντά στο Liverpool. Για τον Stirling Moss ήταν ο αγώνας της ζωής του. Μπροστά στο κοινό του, πέρασε πρώτος τη γραμμή τερματισμού. Ήταν η πρώτη του νίκη στο παγκόσμιο πρωτάθλημα.

Ο Fangio τερμάτισε ακριβώς πίσω του, με διαφορά μόλις δύο δεκάτων του δευτερολέπτου, και η Mercedes κατέλαβε τις τέσσερις πρώτες θέσεις. Η ομάδα δεν θα μπορούσε να ζητήσει πιο ξεκάθαρη επίδειξη δύναμης. Ο μαθητής είχε μπει πια στον κύκλο των νικητών, πίσω από τον δάσκαλό του.

Η δυναμική ανάμεσα στους δύο ήταν ο πυρήνας της σεζόν. Ο Moss μάθαινε δίπλα στον Fangio, ακολουθώντας τον συχνά κατά πόδας στις πίστες, και ο Fangio είχε έναν συμπαίκτη που μπορούσε να τον πιέσει χωρίς να απειλήσει σοβαρά τη θέση του στη βαθμολογία. Στο τέλος, ο Moss τερμάτισε δεύτερος στο πρωτάθλημα με 23 βαθμούς και μία νίκη.

Monza: ο τελευταίος αγώνας των ασημένιων βελών

Ο τίτλος κρίθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου, στο Grand Prix Ιταλίας. Η Monza παρουσίασε για πρώτη φορά στη Formula 1 τη νέα, απότομη κεκλιμένη στροφή της. Ήταν ένα κομμάτι πίστας που έβαζε σε σκληρή δοκιμασία αυτοκίνητα, ελαστικά και οδηγούς.

Ο Fangio δεν άφησε τίποτα στην τύχη. Κέρδισε τον αγώνα, την τέταρτη νίκη του στη χρονιά. Με 40 βαθμούς, ο Αργεντινός εξασφάλισε τον τρίτο παγκόσμιο τίτλο του, μπροστά από τον Moss και τους οδηγούς της Ferrari, Eugenio Castellotti με 12 βαθμούς και Maurice Trintignant με 10. Πέμπτος ήταν ο Nino Farina με 9.

Εκείνος ο αγώνας ήταν και ο τελευταίος της Mercedes ως ομάδας Grand Prix για πάρα πολλά χρόνια. Στο τέλος της σεζόν, η γερμανική εταιρεία αποσύρθηκε από τον μηχανοκίνητο αθλητισμό. Η σκιά του Le Mans βάρυνε πάνω στην απόφαση, αν και οι ιστορικοί εξακολουθούν να συζητούν πόσο καθοριστική ήταν. Η Mercedes θα επέστρεφε στη Formula 1 ως ομάδα κατασκευαστή μόλις το 2010.

Τι σήμανε ο τρίτος τίτλος

Ο Fangio κέρδισε τέσσερις από τους επτά αγώνες του πρωταθλήματος. Από τους αγώνες της Ευρώπης έχασε μόνο το Μονακό, από μηχανική βλάβη, και το Aintree, για δύο δέκατα. Ήταν μια σεζόν τελειότητας μέσα σε μια χρονιά πένθους. Ο θάνατος του Ascari και η καταστροφή του Le Mans άλλαξαν τη στάση της κοινωνίας απέναντι στους αγώνες και έκαναν την ασφάλεια ζήτημα που δεν μπορούσε πια να αγνοηθεί.

Για τον ίδιο τον Fangio, το 1955 έκλεισε ένα κεφάλαιο. Η ομάδα που τον είχε κάνει ανίκητο αποχωρούσε, και έπρεπε να αναζητήσει νέο σπίτι. Το έκανε με επιτυχία: οι τίτλοι του 1956 και του 1957 ακολούθησαν, ανεβάζοντας το σύνολο σε πέντε.

Η εικόνα όμως που συμπυκνώνει εκείνη τη χρονιά παραμένει η πρώτη: ένας άνθρωπος στη ζέστη του Buenos Aires, με το πόδι του να καίγεται, που αρνείται να σταματήσει. Το 1955 ο Juan Manuel Fangio δεν ήταν απλώς ο ταχύτερος. Ήταν ο πιο ανθεκτικός σε μια σεζόν που δοκίμασε τα πάντα.

1955Juan Fangio